Ingezonden: “IK RECTIFICEER FEITEN, GEEN POLITIEKE ONGEMAKKEN”

Ramadhin pareert IS4H-team: “Mijn vragen waren gericht aan de minister. Ik verwacht politieke verantwoording, geen terechtwijzing door een technisch team waarvan de publieke vertegenwoordiging onduidelijk is.”

Met verbazing heb ik kennisgenomen van het persbericht dat op 7 november 2026 via de officiële Facebookpagina van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid is gepubliceerd. Daarin probeert het IS4H-team mijn kritiek op de digitalisering van de gezondheidszorg te weerleggen onder de titel “Meetbare resultaten tegenover politiek gepraat”. Bovendien wordt mij opgedragen mijn uitlatingen per direct te rectificeren.

Wat mij vooral verbaast, is dat mijn eerdere vragen uitdrukkelijk waren gericht aan minister André Misiekaba, als politiek verantwoordelijke bewindsman, en niet aan het IS4H-team.

In plaats van antwoorden van de minister verschijnt een politiek geladen reactie van een technisch team waarvan voor mij niet eens duidelijk is wie momenteel deel uitmaken, wie de leiding heeft en wie namens het team spreekt.

Mijn antwoord is helder: ik rectificeer aantoonbare feitelijke onjuistheden, geen politieke ongemakken. En mijn recht op vrije meningsuiting staat niet onder toezicht van minister Misiekaba of zijn IS4H-team.

Ik verwelkom iedere vooruitgang in de digitalisering van onze gezondheidszorg. Maar vooruitgang erkennen betekent niet dat bestaande projecten als nieuwe prestaties mogen worden gepresenteerd of dat kritische vragen kunnen worden afgedaan als politiek gepraat.

De digitalisering begon niet in juli 2025

Het IS4H-team presenteert resultaten die voor een belangrijk deel voortbouwen op beleid, investeringen en technische ontwikkelingen uit de periode 2020–2025.

In die periode is gewerkt aan de nationale digitale gezondheidsagenda, elektronische patiëntendossiers, de digitalisering van de RGD, het nationale uitwisselingsplatform, het digitale overlijdenscertificaat en de ondersteuning van particuliere huisartsen.

Ook de keuze voor open-sourceoplossingen, waaronder GNU Health, dateert uit die periode. De voorbereidingen, pilots en aanschaf van hardware waren reeds ingezet.

Het huidige ministerie heeft dus geen digitaal niemandsland aangetroffen, maar een programma overgenomen waarvan belangrijke onderdelen al waren ontwikkeld, gefinancierd of in uitvoering waren.

Dat het huidige team daarop voortbouwt, is positief.

Maar voortzetting is niet hetzelfde als oorsprong. En het presenteren van resultaten zonder erkenning van de voorgeschiedenis doet geen recht aan de feiten.

Installaties en prijzen zijn nog geen geïntegreerde gezondheidszorg

Het IS4H-team verwijst naar de installatie van GNU Health in 22 RGD-klinieken, het nationale Health Information Exchange Platform (HIEP), drie internationale prijzen en een positieve IDB-rapportage.

Dat zijn ontwikkelingen die waardering verdienen. Maar de belangrijkste vraag blijft: wat merkt de patiënt hiervan?

Hoeveel van de 22 RGD-klinieken gebruiken GNU Health daadwerkelijk in de dagelijkse patiëntenzorg? Hoeveel zorginstellingen zijn volledig aangesloten op het nationale uitwisselingsplatform? Welke medische gegevens worden veilig uitgewisseld? En waarom is het eerder ontwikkelde Patient Portal momenteel niet toegankelijk voor patiënten?

Het team erkent zelf dat verdere technische aanpassingen nodig zijn om GNU Health volledig met het uitwisselingsplatform te laten communiceren.

Daarmee is mijn kritiek op de daadwerkelijke interoperabiliteit volkomen gerechtvaardigd.

Ook het digitale overlijdenscertificaat werd reeds eind 2024 gelanceerd en was operationeel. Dat verdere gebruikersacceptatie nodig was, betekent niet dat het systeem technisch niet functioneerde.

Hetzelfde geldt voor HEARTS. Op 9 mei 2025 werd tijdens een persconferentie live gedemonstreerd dat klinische gegevens automatisch vanuit een elektronisch patiëntendossier naar de HEARTS-applicatie konden worden overgedragen. Daarmee was een concrete technische koppeling gerealiseerd die dubbele registratie kon helpen voorkomen.

Wat is sindsdien met die ontwikkeling gebeurd?

Digitalisering wordt niet beoordeeld op het aantal installaties of demonstraties, maar op de mate waarin systemen daadwerkelijk functioneren en de patiëntenzorg verbeteren.

Internationale erkenning herschrijft de geschiedenis niet

Ik feliciteer het IS4H-team met de drie internationale erkenningen tijdens de Connectathon in Panama in juli 2026.

Maar Suriname nam ook eerder succesvol deel aan internationale Connectathons. Bovendien heeft de IDB reeds onder het vorige beleid de Surinaamse aanpak van digitale gezondheidszorg beschreven.

Ook de positieve IDB-beoordeling van oktober 2026 is welkom. Zij bevestigt voortgang, maar bewijst niet dat de betreffende programma’s pas onder de huidige regering zijn ontstaan.

Een internationale prijs toont technische capaciteit. Een positieve voortgangsrapportage bevestigt bereikte mijlpalen. Geen van beide bewijst op zichzelf dat er inmiddels een volledig geïntegreerd nationaal gezondheidsinformatiesysteem functioneert.

Daarom blijft mijn centrale vraag aan minister Misiekaba:

Welke nieuwe digitale gezondheidsinitiatieven heeft de huidige regering sinds juli 2025 zelf ontwikkeld, gefinancierd én operationeel gerealiseerd, los van de projecten die zij heeft overgenomen?

Dat is een legitieme beleidsvraag die een inhoudelijk antwoord verdient.

Beschuldigingen van belangenverstrengeling vereisen bewijs

Bijzonder zorgelijk vind ik de suggesties over mogelijke belangenverstrengeling bij de digitalisering van particuliere huisartsen.

Onder het vorige beleid werden overeenkomsten met EPD-leveranciers gesloten binnen de beschikbare financiële ruimte. Tegelijkertijd werd gewerkt aan structurele financieringsmogelijkheden en afspraken over toekomstige tarieven.

De leveranciers werden volgens de destijds gehanteerde procedure onafhankelijk beoordeeld. De zakelijke betrokkenheid van de betreffende consultant was vooraf bekend bij het ministerie en de IDB. Volgens de toenmalige taakverdeling was hij niet betrokken bij certificeringsbesluiten of contractonderhandelingen.

Als het huidige ministerie meent dat desondanks sprake was van ongeoorloofde belangenverstrengeling, verwacht ik concrete feiten en onderzoeksbevindingen.

Een ministerie behoort geen ernstige verdenkingen te suggereren zonder behoorlijke onderbouwing. Wie beschuldigt, moet bewijs leveren. En als er sprake mocht zijn van een strafbaar feit, wat heeft het huidig beleid daarmee gedaan?

Rectificatie is geen instrument om kritiek het zwijgen op te leggen

Het meest opmerkelijke onderdeel van het persbericht blijft de eis dat ik mijn uitlatingen per direct moet rectificeren.

Wat precies moet ik rectificeren?

Welke concrete uitspraak van mij is aantoonbaar feitelijk onjuist? En welke documenten of onafhankelijke bevindingen tonen dat aan?

Een opsomming van prijzen, installaties en positieve rapportages vormt geen automatische weerlegging van mijn kritiek op beleidscontinuïteit, implementatie en interoperabiliteit.

Ik ben vanzelfsprekend bereid een aantoonbare feitelijke onjuistheid te corrigeren. Dat hoort bij intellectuele eerlijkheid en bestuurlijke verantwoordelijkheid.

Maar een verschil van inzicht is geen feitelijke onjuistheid. En politieke kritiek is geen overtreding waarvoor een voormalig minister op bevel zijn woorden moet intrekken.

Een ministerie mag kritiek weerspreken, maar kan de waarheid niet bij persbericht vaststellen.

Minister Misiekaba: wie spreekt hier eigenlijk namens het IS4H-team?

Mijn oorspronkelijke vragen waren gericht aan minister Misiekaba. Hij draagt de politieke verantwoordelijkheid voor het gevoerde beleid, de besteding van publieke middelen en de voortgang van nationale gezondheidsprogramma’s.

Desondanks kiest een technisch team ervoor om via een officieel overheidskanaal mijn kritiek als politiek gepraat te kwalificeren en rectificatie te verlangen.

Dat roept een fundamentele vraag op: wie spreekt hier eigenlijk namens het IS4H-team?

Voor zover mij bekend, is niet publiekelijk duidelijk gemaakt wie momenteel deel uitmaken van dit team, wie de leiding heeft en wie verantwoordelijk is voor deze officiële reactie.

In het kader van transparantie, openbaarheid van bestuur en professionele overheidscommunicatie zou het passend zijn als de leiding van het IS4H-team hierover duidelijkheid verschaft.

Wie namens een overheidsinstelling publiekelijk een voormalig minister terechtwijst en rectificatie verlangt, behoort ook duidelijk te maken vanuit welke functie, verantwoordelijkheid en bevoegdheid dat gebeurt.

Dat is geen persoonlijke kwestie, maar een kwestie van publieke verantwoording.

Ik heb waardering voor de deskundigen die jarenlang aan de digitalisering van onze gezondheidszorg hebben gewerkt en voor degenen die dat werk vandaag voortzetten.

Juist daarom vind ik het ongepast wanneer technische medewerkers betrokken raken bij een politieke confrontatie die door de verantwoordelijke minister behoort te worden gevoerd.

Een ministerie is geen politiek campagnebureau.

Minister Misiekaba kan zijn politieke verantwoordelijkheid niet laten vervangen door een collectieve reactie van een technisch team waarvan de publieke vertegenwoordiging onduidelijk is.

Mijn advies aan de minister is eenvoudig: laat technische medewerkers hun werk doen en voer de politieke discussie zelf.

Een technisch team behoort geen politiek schild te worden voor een minister die kritische vragen liever bestrijdt dan beantwoordt.

Tot slot: laat de feiten spreken

De digitalisering van de gezondheidszorg is te belangrijk om te reduceren tot een politieke wedstrijd over wie de meeste erkenning verdient.

Ik ben trots op de fundamenten die tijdens mijn ministeriële periode samen met deskundigen en internationale partners zijn gelegd. Ik erken de inspanningen van degenen die daarop voortbouwen.

Maar erkenning moet wederzijds zijn.

De samenleving heeft recht op duidelijkheid over wat daadwerkelijk functioneert, wat nog moet worden gerealiseerd en welke nieuwe resultaten het huidige beleid heeft opgeleverd.

Mijn vragen blijven daarom gericht aan minister Misiekaba. Van hem verwacht ik inhoudelijke antwoorden en politieke verantwoording. Van de leiding van het IS4H-team verwacht ik transparantie over wie namens het team spreekt.

Als mijn feitelijke uiteenzetting onjuist is, ontvang ik graag een gedocumenteerde weerlegging.

Niet met politieke kwalificaties, insinuaties of eisen tot rectificatie.

Maar met controleerbare feiten.

Wie werkelijk vertrouwen heeft in zijn resultaten, hoeft de geschiedenis niet te herschrijven, technische medewerkers niet als politiek schild te gebruiken en de boodschapper niet aan te vallen.

Ik rectificeer feitelijke onjuistheden, geen politieke ongemakken. En voor mijn recht om kritiek te leveren heb ik geen toestemming van minister Misiekaba nodig.

Drs. Amar N. Ramadhin