Ingezonden: IS4H-team weerlegt uitlatingen oud-minister Ramadhin: “Meetbare resultaten tegenover politiek gepraat”

 Het IS4H-team van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid weerspreekt met klem de herhaalde uitlatingen van oud-minister Amar Ramadhin over het nationale digitale gezondheidsprogramma. Daartegenover stelt het team controleerbare resultaten: een positieve rapportage van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) na een missie in oktober 2026, en drie internationale prijzen op de 5e regionale PH4H Connectathon in Panama in juli 2026. Het team roept de oud-minister op zijn uitlatingen per direct te rectificeren.

“Wij treden naar buiten als technisch team, niet als politieke partij. Het ontkennen van vastgestelde resultaten raakt niet alleen ons, maar ook de artsen, verpleegkundigen en administratieve medewerkers die dagelijks met deze systemen werken.” – IS4H-team

Wat de IDB vaststelt

In haar begeleidende brief bij het rapport van de technische missie van 21 tot en met 23 oktober 2026 erkent de IDB de “enorme vooruitgang” die het ministerie heeft geboekt in de digitale transformatie van de gezondheidszorg. De bank prijst het enthousiasme, de inzet en de groeiende capaciteit van het IS4H-team, en het sterke nationale eigenaarschap van deze agenda.

De IDB noemt daarbij uitdrukkelijk de volgende resultaten:

• Elektronisch patiëntendossier: GNU Health is geïnstalleerd in 22 van de 43 RGD-klinieken, waarvan er 18 volledig operationeel zijn. De kliniek in Moengo, die de IDB heeft bezocht, werkt voor ongeveer 90% digitaal.
• Nationaal uitwisselingsplatform: de HIEP is in maart 2026 opgeleverd en het ministerie werkt toe naar operationele uitwisseling tussen de EPD’s, het nationale platform en het Patient Portal.
• Nationale capaciteit en eigenaarschap: het IS4H-team beheert, past aan en breidt de platforms zelfstandig uit met open-sourcetechnologie. Dat vermindert de afhankelijkheid van externe leveranciers en schrapt licentiekosten. Lokale servers zorgen dat klinieken blijven werken bij internetstoringen.
• Internationale standaarden en regelgeving: Suriname heeft de internationale classificaties ICPC-2, ICD-11 en ATC in zijn systemen opgenomen. Sinds 2025 is een EPD bovendien een vergunningsvoorwaarde voor huisartsen.
• Innovatieve oplossingen: samen met PAHO heeft Suriname een digitaal overlijdenscertificaat ontwikkeld, dat als digitaal publiek goed beschikbaar komt via de Pan-American Highway for Digital Health (PH4H). Geautomatiseerde rapportage via de EPD-systemen vermindert het handmatige administratieve werk.
• Regionaal leiderschap: Suriname voltooide alle testtracks op de PH4H Regional Connectathon 2026, wat volgens de IDB de groeiende technische capaciteit van het land onderstreept.

De IDB feliciteert het ministerie en zijn technische teams met deze vooruitgang en laat weten trots te zijn deze resultaten te hebben ondersteund. Het IDB-project Health Services Improvement (SU-L1054) van US$ 20 miljoen bereikte in oktober 2026 zijn laatste uitbetaling.

In cijfers

De feiten op een rij

1. Nationale regie en eigen expertise

Het ministerie is eigenaar van het systeem en stelt het beleid en de nationale standaarden vast. Een IS4H-focal point en een technisch team binnen het ministerie beheren de platforms zelfstandig, op basis van open-sourcetechnologie. Daarmee vervallen licentiekosten en is Suriname niet langer afhankelijk van één externe leverancier. Lokale servers zorgen ervoor dat klinieken blijven werken als het internet uitvalt. De IDB noemt deze opgebouwde nationale capaciteit uitdrukkelijk als een van de belangrijkste resultaten van het programma.

2. Elektronisch patiëntendossier (EPD) bij de RGD

Het EPD-systeem GNU Health is geïnstalleerd in 22 van de 43 RGD-klinieken. Daarvan zijn er 18 volledig operationeel, met in totaal meer dan 80 werkstations. Door het jarenlang ontbreken van infrastructurele werken bij de RGD-klinieken moet het systeem in de overige klinieken nog worden geïnstalleerd. In Moengo verloopt inmiddels ongeveer 90% van de processen digitaal, van inschrijving tot voorschrift. Het systeem is aangepast op basis van feedback van het zorgpersoneel en heeft een Nederlandstalige interface. De IDB heeft dit op 21 oktober 2026 ter plaatse met eigen ogen vastgesteld.

De oud-minister verwijst in zijn uitlatingen naar een rapportage van de ex-consultant over de GNU Health-pilot in Moengo. Die rapportage is nooit overgedragen: niet aan het ministerie en niet aan de IDB. Ook Moengo zelf beschikt er niet over, ondanks herhaalde verzoeken.

De ex-consultant gaf destijds aan dat het systeem niet werkbaar en moeilijk te gebruiken was – opmerkelijk genoeg een systeem dat hij zelf had aanbevolen. Zijn advies was om ook voor de RGD-klinieken zijn eigen privésystemen in te zetten. De IDB heeft zich tegen dit voorstel verzet.

De oud-minister baseert zich dus op een rapport dat niemand heeft kunnen inzien. Hij is kennelijk niet goed ingelicht en verspreidt daarmee desinformatie. De feiten spreken voor zich: met hetzelfde GNU Health-systeem verloopt in Moengo nu ongeveer 90% van de processen digitaal, zoals de IDB ter plaatse heeft vastgesteld.

3. Nationaal uitwisselingsplatform (HIEP – Health Information Exchange Platform)

De bewering dat het nationale uitwisselingsplatform (HIEP) van US$ 450.000 wel is opgeleverd maar niet wordt gebruikt, klopt niet.

De HIEP is in maart 2026 opgeleverd binnen het door de IDB gefinancierde project. Het platform verwerkt al patiëntregistratie, demografische gegevens, allergieën, laboratoriumuitslagen, voorschriften, afspraken, vaccinaties en klinische documenten, volgens de internationale HL7-standaard. De systemen gebruiken daarbij de internationale coderingen ICPC-2, ICD-11, LOINC, SNOMED en ATC.

De GNU Health-installaties in de RGD-klinieken kunnen momenteel nog niet volledig met de HIEP communiceren. Daarvoor worden de nodige technische aanpassingen doorgevoerd in zowel het EPD als de HIEP. Het doel is dat de klinieken hun berichten op termijn naar de HIEP versturen; bij een internetstoring worden die berichten lokaal opgeslagen en automatisch verzonden zodra de verbinding is hersteld.

Daarnaast wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van het Patient Portal. Dit onderdeel was aanvankelijk niet als afzonderlijke functionaliteit binnen de HIEP gedefinieerd en bevindt zich daarom nog in de ontwikkelfase.

De huidige fase is een gecontroleerde pilot met beveiligde toegang, geregistreerde systemen en volledige logging. Voor de volledige productiefase zijn aanvullende waarborgen nodig: de Wet bescherming privacy en persoonsgegevens, die nu bij De Nationale Assemblée ligt, en afspraken met elke aangesloten instelling. Zorgvuldigheid met patiëntgegevens is geen stilstand. Juist de ervaring met het overlijdenscertificaat laat zien waarom die zorgvuldigheid nodig is.

Het team betreurt het dat de voortgang die breed in de media is gemeld telkens wordt genegeerd, terwijl het IS4H-team persoonlijk wordt aangevallen. Het team verwijst naar de rapportage van de IDB.

4. Digitaal overlijdenscertificaat

Het systeem dat de vorige consultant opleverde, functioneerde niet naar behoren. De datakwaliteit was slecht en er waren zelfs gevallen waarin ziekenhuizen op een testserver draaiden, waar testgegevens vermengd waren met echte patiëntgegevens. Die gegevens stonden op de eigen bedrijfsserver van de consultant en zijn tot op heden niet overgedragen. Het IS4H-team heeft het systeem hersteld; het is nu in gebruik. Samen met PAHO wordt het beschikbaar gesteld als digitaal publiek goed voor de regio. De volgende stap is integratie met het BOG en het CBB en aansluiting op de HIEP.

5. Huisartsen

Het ging hier niet om “ondersteuning”, maar om een contract dat de toenmalige minister heeft getekend met twee leveranciers van digitale systemen. Een van die leveranciers was tevens de consultant die voor het project was aangetrokken. Ongeveer 90% van de systemen die nu bij de particuliere huisartsen zijn geïnstalleerd, is afkomstig van deze ex-consultant. In het contract was vastgelegd dat het ministerie de licentiekosten voor één jaar zou betalen.

Toen het contract afliep, heeft het nieuwe beleid het om twee redenen niet verlengd: ten eerste vanwege de belangenverstrengeling, en ten tweede omdat het ministerie nog vervolggesprekken moet voeren met de VMS. Over de lopende rechtszaak doet het team geen uitspraken.

Sinds 2025 is een EPD per ministeriële beschikking een vergunningsvoorwaarde voor huisartsen. Feit blijft dat alle systemen moeten voldoen aan de nationale standaarden. Huisartsen kunnen kiezen: doorgaan met hun eigen systeem, of aangeven dat zij het systeem van het ministerie willen gebruiken. In beide gevallen moeten de systemen interoperabel zijn en worden aangesloten op de HIEP.

6. HEARTS

Er is geen werkende oplossing voor dubbele registratie stopgezet, omdat die er nooit is geweest. Onder de vorige minister is alleen een onderzoek (assessment) gedaan naar de dubbele registratie. Dat onderzoek is betaald uit de IDB-lening, maar heeft geen bruikbare resultaten opgeleverd.

Het team verbaast zich erover dat de oud-minister dit nu anders voorstelt. Het ging om een onderzoek uit zijn eigen periode; de uitkomst daarvan zou hem bekend moeten zijn.

De structurele oplossing voor dubbele invoer is interoperabiliteit. Zodra de EPD’s van huisartsen en de RGD via de HIEP gegevens uitwisselen, hoeven artsen niet meer apart in een HEARTS-applicatie te registreren. Onderhoud en doorontwikkeling liggen bij het eigen IS4H-team en zijn daardoor niet afhankelijk van externe licenties of een individuele consultant.

7. Internationale erkenning

Op de 5e regionale PH4H Connectathon in Panama voltooide Suriname 100% van de vereiste testtracks en ontving het een speciale erkenning voor de EPD-uitrol bij de RGD. In oktober 2026 vond in Suriname de eerste pre-connectathon-missie in het Caribisch gebied plaats. Het programma wordt gefinancierd via het IDB-project SU-L1054 van US$ 20 miljoen, waarvan de laatste uitbetaling in oktober 2026 plaatsvond.

Oproep tot rectificatie

Het IS4H-team roept oud-minister Ramadhin op te stoppen met het verspreiden van onjuiste informatie over het programma en het team, en zijn uitlatingen per direct te rectificeren. Het team noemt bewust geen namen van medewerkers, omdat zij de afgelopen tijd herhaaldelijk persoonlijk zijn aangevallen.

“De oud-minister schrijft dat kritiek geen sabotage is. Daar zijn wij het mee eens. Maar het herhaaldelijk verspreiden van onjuiste informatie over gedocumenteerde resultaten, en het persoonlijk aanvallen van ons team, is geen kritiek meer.” – IS4H-team

Het IS4H-team vraagt de oud-minister daarom als team nadrukkelijk zijn uitlatingen te rectificeren. Doet hij dat niet, dan zal het team genoodzaakt zijn geëigende stappen te ondernemen.

Het werk gaat door

Intussen zet het IS4H-team de uitrol onverminderd voort. “Ons doel blijft ongewijzigd: één patiënt, één dossier, veilig beschikbaar waar de zorg nodig is.” – IS4H-team