Langa libi, langa sji sani (als je lang genoeg leeft, zal je veel zien/meemaken.) Zeker een van vele mooie uitdrukkingen, die het Sranantongo rijk is. Maar belangrijker voor dit stuk: deze kan dienen als een pakkende manier om in één zin een beetje samen te vatten, de aftrap van het verkiezingsseizoen van de Nationale Democratische Partij, de NDP.
In advertenties om het evenement in partijcentrum OCER te promoten, gebruikte de NDP zelf de moderne urban slagzin: “wo kenk’ a systeem” (we gaan het systeem veranderen.) Welk systeem precies veranderd gaat worden en wat de veranderingen zullen inhouden? Ik kreeg de indruk dat hetgeen zaterdagavond getoond en gezegd zou worden, de antwoorden zou brengen. In elk geval, de advertenties misten hun doel niet.
Het voorprogramma, waar een flink aantal personen, gestoken in partijkleuren aan meedoet, laat alvast zien dat de NDP nog steeds een stevige aanhang heeft. Ook na het heengaan van “Baas”, het bewijs dat er nog behoorlijk wat leven over is in de paarse partij. Maar nu moet wel een manier gevonden worden om het gat van de meer dan 30.000 stemmen, die Bouterse binnenhaalde in 2020, op te vullen.
Ergens na vier uur begint het hoofdprogramma, waarin dus een aftreksel van de inhoud van het verkiezingstraject, deels verpakt als verrassingen, opgediend gaat worden.
Langa libi, langa sji sani.
Jason Gummels, onderdirecteur Afvalbeheer van het ministerie van Openbare Werken, blijkt een van de verrassingen te zijn. Hij bestijgt het podium in OCER om publiekelijk bekend te maken dat hij de overstap naar de NDP maakt. Gummels doet dat met trots en neemt al de 177 stemmen die hij in 2020 binnenbracht voor regeringspartij VHP, mee naar zijn nieuw politiek huis.
De eerste, echte grote verrassing wordt per helikopter afgeleverd. Ik vraag me af welke maatschappij die vlucht uitvoerde.
De verrassing lijkt niemand minder dan Stephano “Pakkitow” Biervliet. Wat daarvan te denken?
Biervliet is activist, oproerkraaier en beginnend politicus. Hij gaat de geschiedenis in als waarschijnlijk de belangrijkste protestleider, die volgens de strafrechter in februari 2023 de aanzet gaf tot vandalisme en plunderingen.
Deze geweldadige confrontatie tussen burgers en overheid, waar ook journalisten en parlementariërs het doelwit leken te zijn, leidt tot vervolging van Biervliet. Zijn verweer (hoofdzakelijk): de beschuldigingen zijn gebaseerd op leugens. Maar er komt een veroordeling voor Biervliet, wat aanleiding is voor politieke partij PRO om hem te bedanken.
Bedankt door de PRO, blijkt hij dus de weg te hebben gevonden naar de NDP. Nog onbewezen in verkiezingen, maar wel met potentie en het vermogen om vooral jongeren in beweging te krijgen.
Maar al snel nadat Pakkitow begint te praten, klinkt het over-enthousiast en ongecontroleerd aan. Tenminste, voor degenen die snel de eerste tekenen van mogelijk aankomende problemen kunnen herkennen. En ja hoor: Biervliet laat zich al snel kennen met uitspraken over “een sterke kronto oli geur bij ministerie van Openbare Werken”.
Hij probeert met zijn uitspraak de VHP een trap te geven en belachelijk te maken, maar het eindigt slechts als een racistische smet op hem, en op de NDP. Hij legt zijn woorden uren later op sociale media zelf uit als iets wat “mogelijk verkeerd is begrepen”, door de duizenden landgenoten, die het hoorden en zich eraan stoorden. Geen echte verontschuldiging dus.
Waar zagen we dat eerder ook gebeuren?
De verrassing van de avond wordt groots aangekondigd en is the-one-and-only Edward “Tigri Barba” Belfort: ex-minister van JusPol, parlementariër, activist en allround publieke persoonlijkheid. Zijn verschijning op het publieke toneel, werkt bij velen hartverwarmend. Het is al enige tijd bekend dat Belfort sukkelt met zijn gezondheid, waardoor hij ook een stuk minder actief en zichtbaar was, het afgelopen anderhalf jaar.
Maar wanneer het tijd is om het publiek toe te spreken, breekt de klomp bij mij en ik denk bij veel anderen. Belfort klinkt zwak, fragiel eigenlijk. Schokkend. Het staat zeker in schril contrast met het stemvolume dat hij standaard produceerde in de Nationale Assemblee, op de televisie en politieke podia.
Ik ben geen arts, maar mijn onmiddellijke indruk is: Belfort zou, in deze fase van zijn strijd van en voor zijn leven, nooit moeten beginnen aan de fysieke, mentale en ongetwijfeld ook emotionele slijtageslag van een verkiezingsstrijd. En het maakt niet eens uit hoe graag hij dat zelf wil doen, Belfort moet desnoods tegen zichzelf beschermd worden.
Arts Jenny Simons, de nieuwe paarse leider, moet dit ook weten. Maar waarschijnlijk is bepalend, de ruim 8000 stemmen, die Belfort in 2020 binnenhaalde. Toen voor de ABOP en nu dus de NDP, hopen ze vast wel bij paars. Dan moet, als het nodig is, ook ethiek wijken, blijkbaar.
Langa libi…
In puur politieke zin lijkt de NDP zichzelf alleen maar in de vingers te snijden, door Belfort zo te presenteren. Een van de basisprincipes in de politiek, vooral op weg naar verkiezingen, is dat het belangrijk is dat kandidaten sterk en gezond overkomen.
Kiezers stemmen, of ze dat zelf beseffen of niet, vooral op kandidaten met een sterke uitstraling, die krachtig praten en ferm ogen. Kijk maar wat gebeurde met de ex-Amerikaanse president Joe Biden, nadat hij in een televisiedebat met huidig president Donald Trump, zwak, verward en (te) oud overkwam.
Het betekende voor Biden het einde van zijn hoop op herverkiezing en tegelijk een oneervolle, persoonlijke aftocht, die de hele wereld kon zien. Heel Suriname kon Belfort zien.
Na het einde van het evenement in OCER laat ik alles de revue passeren. Voornamelijk probeer ik voor mezelf twee van de belangrijkste vragen over het avondje paars te beantwoorden:
Sort’ systeem? Sort’ kenki? (welk systeem? welke verandering?)
