Het Internationaal Monetair Fonds ziet een uitzonderlijk gunstig vooruitzicht voor de economie van Guyana. De snelle olieproductie, sterke bouwsector en groeiende overheidsinvesteringen bieden grote kansen, maar vragen volgens het IMF ook om discipline, transparantie en bescherming tegen oververhitting.
De economie van Guyana blijft volgens het Internationaal Monetair Fonds in een zeer hoog tempo groeien. Een IMF-team voerde van 20 tot en met 31 juli 2026 virtueel en in Georgetown overleg met de Guyanese regering, de centrale bank, het bedrijfsleven, banken, vakbonden en andere maatschappelijke groepen.
Uit de voorlopige bevindingen blijkt dat het reële bruto binnenlands product in 2025 met meer dan 19 procent groeide. In 2023 en 2024 bedroeg de gemiddelde groei zelfs bijna 40 procent. De ontwikkeling werd vooral gedragen door de olie-industrie, maar ook andere sectoren leverden een belangrijke bijdrage.
De olieproductie kwam eind 2025 boven de 900.000 vaten per dag uit. Dat was ongeveer 35 procent meer dan een jaar eerder. Tegelijk groeide de economie buiten de oliesector met circa 14 procent, waarbij vooral de bouw, landbouw, mijnbouw en industrie sterk presteerden. De werkloosheid daalde eind 2025 naar 6,2 procent, terwijl de gemiddelde inflatie op 3,3 procent bleef.
IMF ziet sterke vooruitzichten voor economie van Guyana
Het IMF verwacht dat de olieproductie verder zal toenemen wanneer nieuwe velden in gebruik worden genomen en bestaande projecten hun volledige productiecapaciteit bereiken. Voor de economie buiten de oliesector wordt in de komende vijf jaar een gemiddelde groei van ongeveer 7 procent voorzien. Grote investeringen in wegen, woningen, gezondheidszorg, onderwijs en andere voorzieningen moeten die ontwikkeling ondersteunen.
De vooruitzichten blijven volgens het fonds gunstig, maar zijn niet zonder risico’s. Nieuwe olievondsten en hogere olieprijzen kunnen de inkomsten verder vergroten. Tegelijk kunnen hoge lonen, stijgende binnenlandse vraag en een snelle toename van krediet leiden tot hogere prijzen en verlies van concurrentiekracht. Ook zware regenval en andere klimaatschokken kunnen sectoren zoals landbouw, infrastructuur en mijnbouw raken.
Meer olie inkomsten vragen om begrotingsdiscipline
De Guyanese overheidsfinanciën verbeterden in 2025. Het totale begrotingstekort daalde met bijna twee procentpunten tot 5,5 procent van het bruto binnenlands product. Inkomsten uit olie compenseerden de daling van andere staatsinkomsten, terwijl de regering grote publieke investeringen bleef uitvoeren. De uitgaven zullen in 2026 naar verwachting tijdelijk stijgen door sociale overdrachten en subsidies voor elektriciteit.
Olierijkdom biedt kansen, maar sterk beleid bepaalt wie er werkelijk van profiteert.
Het IMF adviseert Guyana om bij aanhoudend hoge olieprijzen een groter deel van de extra inkomsten te sparen in het Natural Resource Fund. De omvang van de overheidsuitgaven moet volgens het fonds aansluiten bij wat de economie daadwerkelijk kan verwerken. Subsidies moeten beter worden gericht op kwetsbare groepen en investeringen moeten vooral de productiviteit, dienstverlening en economische diversificatie versterken.
Wisselkoers en banken blijven aandachtspunt
De vraag naar buitenlandse valuta blijft groot door particuliere investeringen en de invoer van machines, bouwmaterialen en andere goederen. Het IMF vindt het huidige wisselkoersbeleid voorlopig passend, maar stelt dat de monetaire instrumenten geleidelijk moeten worden versterkt. Bij een verdere versnelling van kredietverlening, vraag of wisselkoersdruk kan aanvullend monetair ingrijpen nodig zijn.
De bankensector beschikt volgens de IMF-missie over voldoende kapitaal en sterke liquiditeitsbuffers. Ook de kwaliteit van leningen is verbeterd. Toch vraagt de snelle groei van de woningmarkt om nauwlettend toezicht. Het fonds pleit onder meer voor een prijsindex voor vastgoed, betere gegevens over bedrijven en huishoudens en sterkere normen voor cyberveiligheid nu financiële dienstverlening verder digitaliseert.
Goed bestuur en transparantie rond olie
Een belangrijk deel van het IMF-advies gaat over transparantie en toezicht. Guyana moet openstaande controles van oliekosten tijdig afronden en de controlecapaciteit binnen de olie en gassector verder uitbreiden. Ook moeten financiële verslagen van overheidsbedrijven sneller beschikbaar komen en moet de naleving van aanbestedingsregels consequent worden bewaakt.
Daarnaast werkt het land aan nieuwe wetgeving tegen witwassen, financiering van terrorisme en corruptie. Het IMF moedigt Guyana aan om informatie over uiteindelijke belanghebbenden beter toegankelijk te maken en de naleving van vermogensverklaringen door publieke functionarissen te versterken. Deze maatregelen moeten helpen voorkomen dat de snelle toestroom van inkomsten uit olie gepaard gaat met misbruik of onvoldoende publieke verantwoording.
Diversificatie moet economie van Guyana weerbaar maken
Guyana investeert verder in zeeweringen, drainage, klimaatbestendige landbouw en schonere energie. Het Gas to Energy project moet vanaf 2027 de afhankelijkheid van elektriciteitsopwekking met ingevoerde brandstoffen aanzienlijk verminderen. Lagere energiekosten kunnen bedrijven ondersteunen, maar het IMF benadrukt dat ook onderwijs, vaktraining, landbouw en voedselzekerheid nodig blijven om duurzame werkgelegenheid te creëren.
De overheid moet tegelijk de kwaliteit van economische statistieken verbeteren. Betrouwbare cijfers over prijzen, werkgelegenheid, huishoudens, buitenlandse handel en nationale productie zijn noodzakelijk om te beoordelen of de snelle groei ook leidt tot een hogere levensstandaard. De bevindingen van de missie zijn voorlopig en worden later betrokken bij de formele Artikel IV beoordeling van Guyana.
Waarom de economie van Guyana Suriname raakt
De ontwikkeling in buurland Guyana is relevant voor Suriname, omdat beide landen deel uitmaken van dezelfde regio en grote offshore olievoorraden willen benutten voor nationale ontwikkeling. Suriname bereidt zich eveneens voor op een nieuwe oliefase. President Jennifer Simons waarschuwde eerder dat toekomstige inkomsten verstandig moeten worden beheerd, zoals te lezen is in dit artikel van Key News over de uitdagingen van olierijkdom.
Het Guyanese voorbeeld laat zien dat een sterke productiegroei snel meer banen, infrastructuur en overheidsinkomsten kan opleveren. De volledige verklaring van het IMF maakt tegelijk duidelijk dat olie alleen geen garantie biedt voor evenwichtige ontwikkeling. Sparen, transparantie, sterke instellingen en investeringen in andere sectoren bepalen uiteindelijk hoe breed de welvaart wordt gedeeld.
