In mijn opiniestuk van 5 november 2022 ‘Heeft de VN-klimaattop meerwaarde?’ ben ik breedvoerig ingegaan op wat de mogelijke voordelen van de COP27 in Egypte zijn voor de wereld én Suriname. Ook heb ik met voorbeelden aangegeven wat de complexiteit is van deze VN-klimaatconferentie in een land waar mensenrechten structureel vertrapt worden. “Klimaatrechtsvaardigheid moet een fundamenteel onderdeel zijn van de discussies tijdens COP27. Hoge inkomenslanden zijn nu eenmaal de grootste vervuilers. Hiermee zijn zij ook de hoofdveroorzakers van een probleem dat zich vandaag vooral in lage inkomenslanden laat voelen. Ik hoop van harte dat president Chandrikapersad Santokhi de moed bij elkaar kan rapen om met de vuist op tafel te slaan om de steun zoals verankerd in het Akkoord van Parijs af te dwingen”, aldus een citaat uit het stuk waar mijn persoonlijke denkbeelden tot uiting komen.
“Cirkel doorbreken”
Klimaatrechtvaardigheid is dé oplossing tegen gevaarlijke opwarming. Om het klimaatprobleem aan te pakken, moeten we naar de oorzaak kijken: de ongelijke verdeling van geld en macht in de wereld. De rijken veroorzaken de meeste schade, terwijl de armen de gevolgen hiervan ervaren. Als we de klimaatcrisis willen stoppen, moeten we deze cirkel doorbreken.
President Maduro en premier Mottley
De Venezolaanse president Nicolas Maduro heeft indruk op mij gemaakt met zijn toespraak. Het staatshoofd van het land van Simon Bolivar benadrukt dat de wereld voor eens en voor altijd echte toewijding moet tonen om de mensheid te redden. Hij roept landen op om algemeen welzijn van alle volkeren te bevorderen. “We hebben het lot van de mensheid in onze handen.” Natuurlijk heeft Maduro niet alleen mooie woorden gebezigd, maar hard met zijn linksgeoriënteerde vuisten op de westerse tafel geslagen. De door het Westen als dictator getypeerde staatshoofd heeft ook een bilateraal onderhoud gehad met de Caribische koningin van COP27, premier Mia Mottley van Barbados.
De Barbadiaanse regeringsleider heeft de rijke landen opgeroepen om meer te doen om de ontwikkelingslanden te helpen om de gevolgen van klimaatverandering te bestrijden. Premier Mottley heeft de revolutionaire ideologie van de overleden Jamaicaanse zanger Bob Marley uitgesproken, namelijk dat leiders van lage- en middeninkomenslanden bundelen en grotere concessies eisen van het rijke noorden om hen te helpen de existentiële dreiging van de opwarming van de aarde het hoofd te bieden. “Who will get up and stand up for the rights of our people?”, stelde premier Mottley de staatshoofden en wereldleiders de retorische vraag.
De charismatische Barbadiaanse had op de klimaattop van 2021 in Glasgow, Schotland, al vele harten gewonnen. Zij profileert zich als een Caribische leider met kennis van internationale financiële instrumenten. Premier Mottley komt aan tafel met een reeks zorgvuldig uitgewerkte investeringsvoorstellen om netelige klimaatproblemen op te lossen, terwijl ze streeft naar een radicale herziening van het internationale financiële systeem dat de wereld sinds de Tweede Wereldoorlog domineert.
Haar positief radicale houding is zeker te begrijpen. De kleine eilandnatie lijdt zeker onder de gevolgen van klimaatverandering; iets waar de grote en geïndustrialiseerde landen de hoofdveroorzakers van zijn. Mottley brengt ook steeds onder woorden dat het onwaarschijnlijk lijkt dat regeringen het doel zullen halen zoals verankerd in het Akkoord van Parijs; de temperatuurstijging van de aarde tegen 2050 te beperken tot 1,5 graad Celsius. Falen zal vrijwel zeker leiden tot meer dreigende overstromingen, stormen en droogtes.
Toekomst Amazoneregenwoud rooskleurig
Met de recente verkiezingsoverwinning van Lula Da Silva op de rechts controversiële Jair Bolsonoro, ziet de toekomst van het Amazoneregenwoud er rooskleurig uit. De longen van de planeet aarde hebben ernstige schade – ontbossing – geleden onder Bolsonaro. Da Silva heeft deelgenomen aan de COP27. De politicus moet nog geïnaugureerd worden tot president van de Federatieve Republiek van Brazilië.
De overwinning van de staatsman van formaat van het grootste land van Zuid-Amerika doet bepaalde wereldleiders bewegen om een andere houding te hebben tegenover Maduro. Het kan ook liggen aan het Rusland-Oekraïne conflict. Venezuela heeft veel zwart goud; de olievoorraden kunnen met geen cijfers worden aangeven. De olielobby, geleid door Chevron, dringt er bij Washington op aan de sancties te versoepelen om Venezolaanse olie op de markt te brengen.
Latijns-Amerika loopt vol met linkse presidenten die niet zo een confronterende houding hebben ten opzichte van Venezuela en die bereid zijn om via onderhandelingen een oplossing voor de crisis te vinden. Gustavo Petro, president van Colombia, leidt deze groep die binnenkort zal worden vergezeld door Lula Da Silva wanneer hij aantreedt in Brazilië. De VS heeft blijk gegeven van vertrouwen in dit onderhandelingsproces. Een effectieve bundeling van deze leiders is cruciaal om het Amazonewoud te beschermen en conserveren voor de volgende generaties. Ook Suriname kan als klein land met 93 procent bosbedekking een cruciale rol spelen. President Chan Santokhi heeft in een kleine bijdrage tijdens een debat met de staatshoofden van Colombia en Venezuela over behoud van de Amazone zijn milde stem kunnen laten horen.
Buitenlandse Zaken-minister Albert Ramdin heeft in gesprek met de CDS aangegeven dat het belangrijk is om te praten over de bedreigingen zoals de ontbossing, enorme houtkap en problemen met waterwegen. “Deze moeten stoppen, er moeten acties ondernomen worden om deze vraagstukken op te lossen. Het milieu moet beschermd blijven en zo ook de tribale volkeren in het gebied.” Ik hoop dat dit niet alleen mooie woorden zijn, maar dat Suriname zijn plaats zal innemen door goed en duurzaam beleid uit te stippelen.
Klappen klimaatschade opvangen
Het is historisch dat zuidelijke landen erin zijn geslaagd om het onderwerp klimaatschade op agenda te krijgen. In de Egyptische Sharm-el-Sheikh is voor het eerst gedelibereerd over een miljardenfonds, bedoeld om de klappen van klimaatschade op te vangen. Arme oftewel ontwikkelingslanden hebben het al moeilijk genoeg met het oplossen en micromanagen van multidimensionale crises. In Nederland is een discussie aangewakkerd door de bijdrage van de niet meer populaire minister-president Mark Rutte tijdens zijn toespraak. Als ik alle Nederlandse nieuwssites en opiniebladen zo doorneem, merk op dat de gemiddelde belastingbetaler niet wil opdraaien voor mogelijke klimaatschade.
De Verenigde Staten van Amerika hebben laten doorschemeren dat zij best de portemonnee willen opentrekken om opkomende landen te helpen met het herstel van klimaatschade, maar alleen als de Volksrepubliek China gaat meebetalen. De natuur, biodiversiteit en ecologische systemen in de wereld hebben niets aan kat-en-muisspelletjes. Terwijl de discussies complexer worden, gaan de vervuiling en vernietiging onverkort door. China, India en Rusland zijn zeker ook verantwoordelijk. Het zijn grote vervuilers die ook een factuur opgestuurd moeten krijgen om klimaatschade te vergoeden. Helaas gaat het er niet zo simpel aan toe in de geopolitiek.
Een applausje voor België. Premier Alexander De Croo heeft beloofd om met miljoenen in te komen om onder andere Mozambique te ondersteunen. Landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hebben inmiddels ook geld toegezegd. Het landje van haring en de Amsterdamse tulpen weigert bij te dragen aan een fonds voor klimaatschade. Nederland komt nog niet over de brug. Als Oranje zover is, wens ik dat Suriname ook zal profiteren. De herstelbetalingen voor het koloniale en slavernijverleden lijken reeds in aantocht. Paul de Haan mag deze bezorgen met een carrier van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij, want Badjas Airlines is niet geschikt voor de Mid-Atlantische route. Een beetje humor is nooit te veel. Lang leve de aarde.
