Ik zag het de afgelopen weken weer gebeuren tijdens Euro 2024 en Copa America 2024: de bijna ontembare passie, die voetbal ‘The Beautiful Game’ oproept en die grenst aan het krankzinnige, dierlijke soms. Voetbal zweept op, sleept mee, maakt blij en boos, ontlokt felle discussies en beïnvloed stemmingen zoals andere ‘onbelangrijke’ dingen dat niet kunnen. Maar voetbal maakt ook dronken. En wie dronken is, ontbeert, al is het tijdelijk of deels, het vermogen om feiten en logica te herkennen.
Euro 2024 is, na het FIFA-wereldkampioenschap voetbal, het grootste voetbaltoernooi op aarde. De Europese voetbalbond, de UEFA, is de rijkste voetbalfederatie ter wereld en heeft zelfs meer geld dan de FIFA. Europa heeft de rijkste en sterkste voetbalcompetities en clubs en trekt de beste voetballers van de wereld aan.
Onmiskenbaar, Copa America 2024, het continentale voetbalkampioenschap van de Amerika’s, dat min of meer gelijktijdig liep met Euro 2024, had niet de commerciële kracht, uitstraling en het niveau van Euro 2024. Europa is nu eenmaal het commerciële en kenniscentrum van de sport waar één op de twee mensen op aarde fan van is. Dat is al decennia het geval.
Elk groot voetbaltalent, waar van de wereld die ook geboren wordt, moet uiteindelijk, als die de top wil bereiken, naar een competitie in, juist ja, Europa! Naar Engeland, Spanje, Frankrijk, Italië, Duitsland, Nederland of België…Logisch toch?
Maar is het wel zo logisch? Hoeveel voetbalfans stellen zichzelf de vraag: waarom herbergt juist het Europese continent de rijkste en beste voetbalcompetities en clubs ter wereld? Waarom niet Azië, Afrika, of juist Zuid-Amerika. Ons continent leverde niet minder dan tien van de 22 FIFA-wereldkampioenen, maar ook Pelé en Maradona, de grootsten ooit.
Het is eigenlijk niet zo moeilijk te concluderen dat het niet een op zichzelf staande vanzelfsprekendheid of logica is dat Europa het centrum van de globale voetbaltop is. Europa is het continent van de volkeren, die rijk zijn geworden door de aarde af te struinen om te verkennen, veroveren en vergaren. Europa is voor een groot deel een verzameling van volkeren die eeuwenlang, overal in de wereld ‘rechtmatig’ en gewetenloos bijna alle anderen plunderden, beroofden, vermoordden, verkrachtten, exploiteerden, uitmoordden, onderdrukten, tot slaaf maakten, manipuleerden, tot ‘beesten’ degradeerden, saboteerden en vernietigden om zichzelf rijk te maken en hun ‘natuurlijke, superieure status’ te bevestigen en verstevigen.
Het is ook geen toeval dat dit alles is gedaan door landen van het continent van de blanke mens. De systematisch gepleegde misdaden tegen de menselijkheid, zijn onlosmakelijk verbonden met de positie, die de (oorspronkelijke) Europeaan, de blanke mens dus, zichzelf toebedeelt vergeleken met alle anderen, die van ‘minder waardevolle genetische afkomst’ zijn.
Dat de UEFA de rijkste voetbalbond is ter wereld en dat de beste en rijkste voetbalcompetities en clubs Europees zijn, is helemaal geen natuurlijke logica. Het is één van de oogsten uit de eeuwenlange globale misdaden tegen de menselijkheid, gepleegd door Europese volkeren. Die werden gevolgd door hun neokolonialisme, bedoeld om de oneerlijke, uitbuitende verhoudingen, die door de eeuwen waren gecreëerd, in stand te houden.
De waarheid over de (niet) ‘logische’ verhoudingen binnen het globale voetbal zijn ook direct van toepassing op de positie en het niveau van bijvoorbeeld het Surinaamse voetbal, vergeleken met het Nederlandse. Het verschil, als je vergelijkt Robinhood en Transvaal met Ajax en Feyenoord, is niet eens in bestaande woorden te omschrijven. En ook daar is er een direct verband met gruwelijke Nederlandse misdaden tegen de menselijkheid, (ook) gepleegd tegen degenen waar het Surinaamse volk uit is ontstaan.
Vraagt de Surinaamse voetbalfan zich wel af: is het wel logisch dat het Surinaamse voetbalbloed direct en aantoonbaar enorme successen bracht en brengt voor Oranje, Nederlandse clubs en de Nederlandse schatkist en dat Suriname, de bron, daar zelf weinig tot niets aan heeft gehad? Stelt de Surinaamse voetbalfan zichzelf wel de vraag: is het logisch te rijmen dat Nederlandse clubs als Ajax, PSV, Feyenoord, Sparta en zoveel ontelbaar veel miljoenen verdienden aan talenten van Surinaamse afkomst, maar dat geen enkele van deze internationaal georiënteerde organisaties ook maar één euro investeert in het lokale voetbaltalent?
Let wel, Ajax, Feyenoord en PSV hebben de afgelopen 30 jaar opgeteld tientallen miljoenen geïnvesteerd in opleidingen en projecten over de hele wereld met bitter weinig tot niets als resultaat. Maar in het land waar de succesvolste, allochtone Nederlandse talenten hun oorsprong hebben, wordt geen halve cent uitgegeven.
Toevallig of gewetenloos bewust? De KNVB geeft ons af en toe een zoethoudende aalmoes in de vorm van trainerscursussen of materiaal. Maar op geen enkele manier wordt er een directe, duurzame relatie gecreëerd tussen het lokale Surinaamse talent en de hoogwaardige Nederlandse voetbalkennis. Iets was simpel opgezet kan worden. Komt het omdat ze in Nederland ‘gegarandeerd’ zijn van een vaste toestroom van het Surinaams voetbalgoud?
Surinaamse talenten zullen toch automatisch blijven komen naar Nederland. Hoe ze in Nederland dat op voorhand kunnen weten? Dat is een onderwerp voor een ander stuk. Maar ik geef alvast het volgende mee: ex-president Ronald Venetiaan zei in de Nationale Assemblee, (vermoedelijk) ergens in het tweede deel van de jaren 90 (woorden van gelijke strekking): “Sinds onze onafhankelijkheid heeft Nederland bewust, constant en op verschillende manieren de ontwikkeling van Suriname gesaboteerd”. Ga er dus niet van uit dat de huidige verhoudingen in het internationale voetbal natuurlijke logica vertegenwoordigen.
