In aanloop naar Wereld Aids Dag op 1 december 2025 waarschuwt de Pan-American Health Organization (PAHO) dat veel mensen in de regio pas laat ontdekken dat zij hiv hebben, vaak wanneer het afweersysteem al ernstig is verzwakt. Hierdoor neemt de kans op ernstige ziekte en sterfte toe, terwijl vroege diagnose en snelle start van behandeling levens kunnen redden.
Volgens PAHO leefden in 2024 naar schatting 2,8 miljoen mensen met hiv in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied. In het Caribisch gebied daalde het aantal nieuwe infecties sinds 2010 met 21%, maar in Latijns-Amerika was in diezelfde periode sprake van een stijging van 13%. Tegelijkertijd zijn aidsgerelateerde sterfgevallen gedaald: van 42.000 naar 27.000 in Latijns-Amerika en van 12.000 naar 4.800 in het Caribisch gebied.
PAHO-directeur Jarbas Barbosa benadrukt dat de strijd nog niet voorbij is. Jaarlijks verliezen volgens de organisatie nog altijd tienduizenden mensen in de Amerika’s het leven aan oorzaken die samenhangen met aids.
Late diagnose vergroot risico op opportunistische infecties
PAHO schat dat 14% van de mensen met hiv in Latijns-Amerika en 15% in het Caribisch gebied niet weet dat zij besmet zijn. Daarnaast wordt bij ongeveer een derde van de mensen die wél worden gediagnosticeerd vastgesteld dat zij al in een vergevorderd stadium zitten. Dan is het risico op opportunistische infecties, zoals tuberculose, cryptococcose en histoplasmose, aanzienlijk groter.
Meer testen, direct behandelen en preventie uitbreiden
De organisatie pleit voor een bredere toegang tot hiv-screening en snelle diagnose, gevolgd door onmiddellijke start van antiretrovirale therapie (ART) bij een positieve test. Voor mensen die hiv-negatief zijn maar een hoog risico lopen, of recent zijn blootgesteld, wijst PAHO op het belang van PrEP en PEP.
PAHO noemt ook nieuwe preventie-opties, zoals langwerkende injecteerbare PrEP. Als voorbeeld wordt lenacapavir genoemd, dat volgens de organisatie elke zes maanden wordt toegediend. Verder benadrukt PAHO dat moderne hiv-medicatie zeer effectief is: bij succesvolle behandeling kan de viral load dalen tot ondetecteerbaar niveau, waardoor seksuele overdracht niet plaatsvindt.
Regionaal project en nieuwe alliantie
Met steun van Unitaid voert PAHO een regionaal project uit om sterfte door ‘advanced HIV disease’ terug te dringen, onder meer door betere data, introductie van nieuwe diagnostiek voor ernstige infecties en het bevorderen van eerlijke toegang tot behandelingen.
De Wereld Aids Dag-campagne van PAHO staat dit jaar onder het thema “Zero AIDS Deaths by 2030” en wil extra aandacht vragen voor gevorderde hiv-ziekte en de verhalen achter de cijfers. Op 5 december staat bovendien een virtueel evenement gepland voor de officiële lancering van de Alliance for HIV Elimination in the Americas, bedoeld om samenwerking tussen overheden, gemeenschappen en internationale partners te versterken.
PAHO benadrukt dat hiv/aids onderdeel is van een bredere eliminatie-agenda: de organisatie wil – via haar Elimination Initiative – meer dan 30 overdraagbare aandoeningen en gerelateerde gezondheidsproblemen in de regio terugdringen richting 2030.
