“Vanavond sta ik hier met een diep gevoel van dankbaarheid. De onderscheiding die ik net ontving – de titel Chevalier de la Légion d’Honneur – raakt mij op een manier die moeilijk onder woorden te brengen is. Zij eert een levensweg die gevormd werd door ontmoetingen, dienstbaarheid, soms gevaar, altijd hoop en een diep geloof in de waardigheid van ieder mens. Zij is een erkenning die mij stil maakt, juist omdat zij zoveel verhalen oproept van mensen en momenten die mij door de jaren heen hebben gedragen.”
Met deze woorden startte dr. Ruben del Prado op dinsdagavond 18 november zijn acceptatiespeech, na ontvangst van een van de hoogste onderscheidingen van de Franse Republiek: Chevalier de la Légion d’Honneur, Ridder in het Legioen van Eer. In de residentie van ambassadeur Nicolas de Bouillane de Lacoste kreeg hij de medaille opgespeld door de Franse diplomaat, op voordracht van de Franse president Emmanuel Macron. “Voor zijn inzet voor de geneeskunde, de strijd tegen aids, de hiv-pandemie, de volksgezondheid op alle continenten en voor het opnieuw opstarten van de Alliance Française in Suriname”, lichtte De Lacoste toe, na een opsomming van Del Prado’s staat van dienst.
Staat van dienst
Hij is medeoprichter en eerste hoofd van de afdeling Volksgezondheid van de Anton de Kom Universiteit, waar hij als adjunct-decaan verantwoordelijk was voor curriculumontwikkeling. Hij introduceerde probleemgestuurd medisch onderwijs en curriculummodernisering. Hij was coördinator van het Nationaal Aids Programma bij het ministerie van Volksgezondheid en ondersteunde hiv-programma’s in het Caribisch gebied, Oeganda, India, Guyana, Nepal, Bhutan en Bangladesh. Terug in Suriname werd hij beleidsadviseur bij het ministerie van Volksgezondheid en communicatieadviseur voor het programma ‘Veiliger terugkeren naar school met COVID-19’ van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur.
Sinds oktober 2020 is Del Prado docent geïntegreerde eerstelijnsgezondheidszorg bij de Stichting Medische Zending, waar zijn professionele loopbaan begon. Sinds september 2018 is hij algemeen directeur van DEK’ATI International N.V., een kennis- en adviesinstituut dat zich onder meer inzet voor het verbeteren van gezondheid en veiligheid, het ontwikkelen van regelgevingskaders en het bevorderen van gezondheidsgeletterdheid.
Voor al zijn werk in de geneeskunde, zowel in Suriname als in het buitenland, heeft Del Prado talloze onderscheidingen ontvangen van prestigieuze instellingen, zoals de Johns Hopkins University (tweemaal), UNAIDS en de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO), de regionale tak van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Verder is hij auteur van talrijke publicaties die getuigen van zijn niet-aflatende inzet voor de bevordering van de volksgezondheid, hiv-preventie, onderwijs en strategisch denken. Al deze inspanningen dragen bij aan een duurzamere en gezondere wereld – een doel dat de Franse diplomatie en samenwerking deelt.
“Dit portret zou niet volledig zijn zonder Del Prado’s inzet en activisme voor de LHBT-gemeenschap, hun erkenning en de verdediging van hun rechten te vermelden”, besloot De Lacoste zijn relaas. De Franse ambassade is er elk jaar verheugd op zich tijdens Pride Month te kunnen aansluiten bij de strijd tegen discriminatie van de LHBT-gemeenschap in Suriname.
Wereldwijsheid
Nadat hij in 1985 zijn doctoraat in de geneeskunde (MD) behaalde aan de Anton de Kom Universiteit, Faculteit der Medische Wetenschappen, vervolgde hij zijn medische studie in Baltimore, VS. In 1988 studeerde hij af aan de Johns Hopkins University School of Public Health met een Master of Public Health (MPH) in gezondheidsbeleid en gedragswetenschappen.
Zijn loopbaan in de volksgezondheid begon bij de Medische Zending tijdens de gruwelijke binnenlandse oorlog, waar hij leerde dat gezondheid meer is dan zorg: het is ook bescherming, aanwezigheid, luisteren en menselijkheid. “Zelfs – en vooral – wanneer alles om ons heen instort. Die lessen begeleiden mij tot op de dag van vandaag, in elk beleidsstuk, elke ontmoeting, elke missie”, aldus Del Prado.
“Van Port of Spain naar Genève, van Kampala naar New Delhi, van Georgetown – waar ik mijn levenspartner ontmoette, die al bijna vijftien jaar mijn kompas vormt – tot Kathmandu: elke stap heeft mij gevormd. Overal kwam dezelfde waarheid opnieuw naar voren: ‘geen twee mensen met dezelfde aandoening zijn ooit identiek’.” Hiermee citeerde hij dr. Jenny Simons, nu de president, die ooit zijn collega was in de gezondheidszorg.
Gezondheid vraagt maatwerk, begrip en respect voor de context en voor de mens achter de patiënt, meent Del Prado. Die overtuiging bepaalde in elk land waar hij werd ingezet zijn handelen. Terugkeren naar Suriname, na twintig jaar omzwerven met de Verenigde Naties (VN), voelde voor hem als thuiskomen. “Deze onderscheiding zie ik daarom niet als persoonlijke glorie, maar als een erkenning voor Suriname zelf: voor onze professionals, onze gemeenschappen, onze frontliniewerkers, onze jongeren, onze ouderen. Voor allen die dagelijks laten zien waartoe een land in staat is wanneer vastberadenheid, creativiteit en solidariteit samenkomen.”
Passie voor Francophonie
Zijn levenslange verbondenheid met Frankrijk en de Franstalige wereld heeft diepe wortels. Zijn moeder, Letitia, opende zijn hart voor de Franse taal en zijn vader, Frank, liet hem kennismaken met de Franse muziek en cultuur. Die vroege invloed plantte zaadjes die later zouden uitgroeien tot een diepe waardering voor de kunst, de intellectuele rijkdom en de geest van Frankrijk – een waardering die hij vandaag verder uitdraagt via de Alliance Française Suriname (AFS).
“Aan mijn vrienden en collega’s van de Alliance Française Suriname: deze titel draag ik met trots ook namens jullie. Jullie hebben de Francophonie in Suriname versterkt, verdiept en een nieuwe plaats gegeven in onze culturele ruimte. Samen bouwen wij aan bruggen – artistiek, taalkundig, culinair en diplomatiek – die ons verbinden met Frankrijk en de wereld.
Aan de ambassadeur van Frankrijk, Nicolas de Lacoste: ik dank u hartelijk voor deze erkenning namens president Emmanuel Macron. Frankrijk heeft mij altijd gevoed met inspiratie, intellectuele rijkdom en een diep gevoel voor humanisme en solidariteit. Vanavond resoneert dat humanisme in deze zaal, en ik voel mij vereerd deel te mogen uitmaken van die traditie.”
Na een dankwoord aan zijn partner, familie en vrienden beloofde hij de verantwoordelijkheid die met zijn nieuwe titel gepaard gaat, ten volle te zullen dragen. De onderscheiding behoort volgens hem niet alleen aan hem toe, maar aan allen die geloven dat publieke gezondheidszorg geen theorie is. “Het is een dagelijkse praktijk van moed, empathie, wetenschap en menselijkheid. Zij behoort toe aan iedereen die weet dat vooruitgang nooit vanzelfsprekend is en dat rechtvaardigheid dagelijkse inzet vraagt.
Ik beloof dat deze titel mij zal blijven herinneren aan die plicht. Zij zal mijn stem versterken waar stilte heerst. Zij zal mijn plicht verzwaren waar ongelijkheid zichtbaar wordt. En zij zal mijn toewijding bevestigen aan Suriname, aan de regio en aan de wereld. Het is voor mij een eer deze onderscheiding te mogen dragen als dienaar van de volksgezondheid, van Suriname en van de menselijkheid zelf.”
Aldus dr. Ruben del Prado na het ontvangen van de hoge onderscheiding van de Franse Republiek op 18 november.
