De tweede dag van het Nationaal Onderwijscongres 2026 heeft concrete actiepunten opgeleverd voor de aanpak van knelpunten binnen het Surinaamse onderwijs. Centraal stonden de resultaten van een grootschalige digitale survey en de consultatierondes die daarop volgden. Daarbij gingen onderwijsbetrokkenen met elkaar in gesprek over uitvoerbare oplossingen voor de meest urgente problemen in de sector.
Voorafgaand aan het congres werd een digitale enquête gehouden onder negen doelgroepen, waaronder basisschoolleerlingen, studenten, ouders, leerkrachten, schoolleiders, onderwijsinspecteurs en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. In totaal namen 1.654 personen deel aan het onderzoek. De survey moest een breed beeld geven van de belangrijkste uitdagingen binnen het onderwijs.
Uit de resultaten kwam naar voren dat verschillende groepen dezelfde knelpunten ervaren. Het tekort aan gekwalificeerde leerkrachten, leerachterstanden bij leerlingen en het gebrek aan lesmateriaal en adequate infrastructuur werden het vaakst genoemd. Volgens de onderzoekers gaat het om structurele problemen die niet los van elkaar kunnen worden gezien.
Een opvallend signaal kwam naar voren uit de open antwoorden van leerkrachten. Hoewel hun financiële situatie niet expliciet als vraag was opgenomen in de enquête, werd meer dan negentig keer gewezen op de invloed van salarissen op motivatie, werkdruk en de aantrekkelijkheid van het beroep. Daarmee werd opnieuw duidelijk dat de positie van de leerkracht een belangrijke rol speelt bij het verbeteren van de onderwijskwaliteit.
Volgens de analyse vragen niet alleen het lerarentekort en de leerachterstanden om aandacht. Ook het gebrek aan digitale vaardigheden en zogenoemde 21e-eeuwse vaardigheden vormt een belemmering voor de verdere ontwikkeling van leerlingen en de aansluiting op de arbeidsmarkt.
Na de presentatie van de onderzoeksresultaten gingen deelnemers in consultatierondes met elkaar in gesprek. Aan verschillende discussietafels werd nagegaan in hoeverre de bevindingen uit de survey aansluiten bij de dagelijkse praktijk in het onderwijs. Ook werd besproken welke problemen het meest urgent zijn, welke maatregelen op korte termijn effect kunnen hebben en welke partijen het voortouw moeten nemen.
De consultaties resulteerden in een reeks aanbevelingen en actiepunten die binnen één tot twee jaar gerealiseerd zouden moeten worden. Daarmee kreeg de congresdag een praktisch karakter: niet alleen het benoemen van problemen, maar vooral het formuleren van stappen om het onderwijs daadwerkelijk te verbeteren.
De dag werd afgesloten door Gracia Ormskirk, directeur Algemeen Vormend Onderwijs van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Zij benadrukte dat investeren in leerkrachten gelijkstaat aan investeren in de toekomst van Suriname. Volgens haar vormen leerkrachten de spil van het onderwijsproces en stopt leren niet bij het behalen van een diploma.
Ormskirk riep alle betrokkenen op om de inzichten van het congres om te zetten in concrete daden. “Wanneer wij gezamenlijk investeren in de groei van onze leerkrachten, transformeren wij niet alleen ons onderwijssysteem, maar ook de levens van toekomstige generaties,” aldus Ormskirk.
