Tijdens de tweede dag van het Nationaal Onderwijscongres 2026 heeft onderwijsdeskundige Ivan Fernald een kritische keynote gehouden over de staat van het Surinaamse onderwijs. Hij stelde dat eerdere vernieuwingsprocessen te weinig aandacht hebben besteed aan de rol van de leraar en de lerarenopleidingen.
Volgens Fernald is dat een van de oorzaken van de huidige onderwijscrisis. Door lage salarissen, hoge werkdruk en een afgenomen maatschappelijke waardering verlaten veel bekwame leerkrachten het onderwijs of vertrekken zij naar het buitenland. Hierdoor kampt Suriname met een groot lerarentekort.
Fernald benadrukte dat er systematisch moet worden gewerkt aan de herwaardering van het beroep. Een ingrijpende onderwijsvernieuwing vraagt volgens hem ook om een modern beroepsprofiel voor leerkrachten, waarbij professionaliteit, begeleiding en voortdurende ontwikkeling centraal staan.
Onderwijs als middel tegen armoede
De onderwijsdeskundige onderstreepte dat toegankelijk en kwalitatief goed onderwijs essentieel is om armoede structureel te verminderen. Hij sprak daarbij ook zijn waardering uit voor schoolleiders die, ondanks beperkte middelen en soms tegenstrijdige instructies, dagelijks proberen hun scholen draaiende te houden.
Volgens Fernald zijn goede bedoelingen alleen niet langer voldoende. Het onderwijsveld heeft volgens hem behoefte aan duidelijke prioriteiten, moedige keuzes en meetbare resultaten. Hij blikte kritisch terug op eerdere onderwijsinitiatieven, waaronder het Surinaams Educatief Plan en de BEIP-programma’s.
Zijn conclusie was dat er in de afgelopen decennia wel veel is vernieuwd, maar dat dit onvoldoende heeft geleid tot daadwerkelijke verbetering. Volgens Fernald rust er nu een harde resultaatsverplichting op de hele sector, van beleidsniveau tot in de klas.
Vier pijlers voor de toekomst
Aan het slot van zijn presentatie presenteerde Fernald vier strategische pijlers voor de toekomst van het onderwijs. Daarbij gaat het om de herwaardering en professionalisering van leerkrachten, de oprichting van een Bureau Innovatie en een Strategische Nationale Onderwijsraad ter ondersteuning van de minister, een sterkere focus op diagnostiek en differentiatie, en het officieel erkennen van onderwijs als motor voor nationale ontwikkeling.
Ondanks de grote uitdagingen riep Fernald op om niet ontmoedigd te raken. Hij benadrukte dat Suriname moet blijven bouwen aan een onderwijssysteem dat jongeren beter voorbereidt op de toekomst en bijdraagt aan de ontwikkeling van het land.
Het Nationaal Onderwijscongres 2026 staat in het teken van de ontwikkeling van menselijk kapitaal en de totstandkoming van een gezamenlijke Nationale Visie 2035. Gedurende drie dagen praten beleidsmakers, onderwijsprofessionals, jongeren, maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en internationale partners over de toekomst van het onderwijs in Suriname.
