VHP-fractieleider Asiskumar Gajadien heeft in De Nationale Assemblée (DNA) scherpe kritiek geuit over de manier waarop de regering omgaat met verschillende staatsbedrijven. Volgens hem zorgen bestuurlijke en operationele problemen voor groeiende onzekerheid over essentiële diensten in Suriname.
Gajadien zei onlangs in het parlement dat het volgens hem lijkt alsof de regering “de kluts kwijt is”. Hij verwees daarbij naar de situatie bij meerdere staatsbedrijven en instellingen waar volgens hem problemen spelen op bestuurlijk en financieel vlak, in de dienstverlening en in het toezicht. De parlementariër vindt dat de regering als aandeelhouder duidelijker moet optreden en meer regie moet nemen.
Gajadien somde onder meer de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM), Energiebedrijven Suriname (EBS), de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS), Cevihas, het Staatsziekenfonds (SZF), Canawaima, de Melkcentrale en de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM) op. Volgens hem gaat het om organisaties die direct of indirect heel belangrijk zijn voor de samenleving en daarom niet langdurig in bestuurlijke of financiële onzekerheid mogen verkeren.
De VHP-fractieleider riep president Jennifer Simons op om de problemen bij de staatsbedrijven centraal te behandelen. Hij stelde dat de regering niet alleen moet reageren wanneer zich acute problemen voordoen, maar ook structurele duidelijkheid moet geven over het beleid, het toezicht en de verantwoordelijkheid van ministers en directies.
Gajadien wil duidelijke regie over staatsbedrijven
De kritiek van Gajadien komt op een moment waarop verschillende van de door hem genoemde bedrijven onderwerp van debat zijn. Bij de SLM wordt bijvoorbeeld gesproken over de financiële steun van de staat en de voorwaarden waaronder die ondersteuning kan doorgaan. Key News meldde eerder dat de luchtvaartmaatschappij ongeveer USD 2 miljoen per maand aan overheidssteun ontvangt en dat de regering de financiële relatie zakelijker wil vastleggen in een leningsovereenkomst.
Ook bij EBS is de situatie actueel. Het elektriciteitsbedrijf waarschuwde deze week voor mogelijke stroomonderbrekingen in meerdere districten door een tekort aan beschikbaar productievermogen. Tegelijk wordt binnen de regering gesproken over investeringen die nodig zijn om de capaciteit te vergroten en toekomstige tekorten beter op te vangen.
Volgens Gajadien moet de regering duidelijkheid scheppen over bestuur, toezicht en verantwoordelijkheid bij staatsbedrijven.
Problemen bij TAS, Cevihas, Canawaima en SWM
Ook de situatie bij TAS leidde deze week tot politieke aandacht. De Raad van Ministers stemde niet in met een verzoek om directeur Wendy Jap A Joe te schorsen, nadat de raad van commissarissen had aangedrongen op maatregelen. Bij Cevihas waarschuwde DNA-lid Raymon Sapoen eerder dat het bedrijf volgens hem steeds dieper in financiële en bestuurlijke problemen terechtkomt.
Canawaima kende eveneens een periode van onzekerheid. De reguliere veerdienst tussen Suriname en Guyana is sinds vrijdag 28 augustus weer hervat, nadat het vaarverbod was opgeheven. Bij SWM zijn het vooral noodzakelijke investeringen in de drinkwatervoorziening het onderwerp van discussie. Parlementariërs en de regering hebben aandacht gevraagd voor verouderde infrastructuur en de investeringen die nodig zijn om de voorziening op langere termijn betrouwbaar te houden.
Gajadien vraagt themavergadering over staatsbedrijven
Gajadien uitte ook kritiek op de informatievoorziening door de regering. Hij verwees daarbij naar minister Raymond Landveld van Transport, Communicatie en Toerisme, die volgens hem vragen vanuit het parlement over onder meer SLM en Canawaima niet voldoende had kunnen beantwoorden. “Er is onzekerheid tot en met”, aldus de VHP-fractieleider.
Volgens Gajadien is een afzonderlijke themavergadering nodig waarbij de president en het parlement de situatie bij de staatsbedrijven breed bespreken. Zo’n vergadering zou volgens hem duidelijkheid moeten geven over de financiële positie, het functioneren van directies, het toezicht door raden van commissarissen en de verantwoordelijkheid van de betrokken ministeries. De vergaderactiviteiten van de DNA zijn ook via de officiële website van het parlement te volgen.
Personele maatregelen niet uitgesloten
Hij vindt dat personele maatregelen niet mogen worden uitgesloten wanneer blijkt dat het management van een staatsbedrijf onvoldoende functioneert. “Als het management van deze bedrijven vervangen moet worden, moet dat gebeuren”, zei Gajadien. Volgens hem moet daarbij het belang van de samenleving vooropstaan, omdat veel van de genoemde ondernemingen verantwoordelijk zijn voor diensten waarop burgers en bedrijven dagelijks zijn aangewezen.
De discussie over de staatsbedrijven gaat daarmee verder dan één afzonderlijk bedrijf. Bij ondernemingen als SLM, EBS, SWM en Canawaima spelen verschillende vraagstukken, maar volgens Gajadien is de gezamenlijke vraag hoe de regering als aandeelhouder en beleidsverantwoordelijke optreedt wanneer bedrijven financieel, operationeel of bestuurlijk onder druk komen te staan. Meer achtergrond is te lezen in het eerdere Key News artikel over de harde besluiten die volgens vicepresident Gregory Rusland nodig zijn voor het voortbestaan van SLM.
