Syndicaat waarschuwt: 15 procent lost problemen van leerkrachten niet op

De 15 procent salarisverhoging die eind september 2026 moet ingaan voor landsdienaren en gelijkgestelden, kan volgens het Syndicaat voor Onderwijsgevenden in Suriname de structurele problemen van leerkrachten niet oplossen. SOS stelt dat de verhoging moet worden bekeken tegen de achtergrond van de stijgende kosten van levensonderhoud en de financiële druk waarmee onderwijsgevenden dagelijks worden geconfronteerd.

“Vijftien procent gaat de structurele problemen van de leerkracht niet oplossen. Zeker niet wanneer brandstof, voeding en andere kosten blijven stijgen”, stelt SOS in een verklaring. De bond vindt dat een verbetering van het salaris pas werkelijk effect heeft wanneer de koopkracht van leerkrachten daardoor ook duurzaam vooruitgaat.

Volgens SOS moet de discussie daarom verder gaan dan alleen het percentage dat aan het salaris wordt toegevoegd. De organisatie wil dat ook aandacht wordt besteed aan bredere arbeidsvoorwaarden, de financiële positie van onderwijsgevenden en maatregelen die kunnen voorkomen dat werknemers het onderwijs verlaten.

15 procent salarisverhoging volgens SOS onvoldoende

De regering en vertegenwoordigers van de vakbeweging bereikten op donderdag 27 augustus 2026 overeenstemming over een algemene 15 procent salarisverhoging voor landsdienaren en gelijkgestelden. Volgens de officiële bekendmaking van de regering wordt de verhoging eind september verwerkt. Meer over de afspraak staat in de bekendmaking van de Surinaamse regering.

Met de ondertekende verklaring is het overleg over de arbeidsvoorwaarden niet afgerond. Er wordt een gemengde werkgroep ingesteld met acht vertegenwoordigers van de regering en zeven vertegenwoordigers van de vakbeweging. Die groep krijgt drie maanden om voorstellen uit te werken voor verdere arbeidsvoorwaarden en het bijbehorende financiële kader. Daarmee blijft er ruimte voor nieuwe afspraken naast de eerste salarisaanpassing.

SOS ziet verdeeldheid bij onderwijsbonden

SOS plaatst naast de hoogte van de 15 procent salarisverhoging ook vraagtekens bij de manier waarop de onderwijsbonden zich tijdens het overleg presenteren. Volgens de bond wordt naar buiten toe gesproken over een gezamenlijke strijd voor onderwijsgevenden, terwijl bij de ondertekening van de verklaring afzonderlijke vertegenwoordiging zichtbaar bleef.

In de officiële regeringspublicatie staat dat Reshma Mangre de verklaring ondertekende namens BvL/ALS, terwijl Marisa Meye tekende namens de Gezamenlijke Onderwijsbonden. SOS vraagt zich af hoe deze constructie zich verhoudt tot het streven om namens onderwijsgevenden met één gezamenlijk mandaat aan de onderhandelingstafel te verschijnen.

“De leerkracht verdient één krachtige stem.”

Bond vraagt duidelijkheid over gezamenlijk mandaat

“Als wij werkelijk één gezamenlijke strijd voeren voor de leerkracht, waarom wordt die eenheid juist op het moment van ondertekening weer zichtbaar doorbroken?”, vraagt SOS zich af. De organisatie benadrukt dat de kritiek volgens haar niet draait om persoonlijke belangen of om één specifieke bond, maar om de geloofwaardigheid van gezamenlijke belangenbehartiging in het onderwijs.

Volgens SOS heeft de onderwijssector behoefte aan een duidelijke en krachtige stem richting de regering. Verdeeldheid tussen bonden kan volgens de organisatie een sterke onderhandelingspositie verzwakken. Daarom wil SOS dat samenwerking niet alleen zichtbaar is in verklaringen, gezamenlijke foto’s en overlegmomenten, maar ook in de besluitvorming en de verantwoordelijkheid voor het uiteindelijke resultaat.

Van inzet van 75 procent naar 15 procent

De bond wijst erop dat vanuit de onderwijssector tijdens de onderhandelingen aanzienlijk hogere percentages zijn genoemd. Volgens SOS werd minimaal 75 procent als eerste stap naar voren gebracht. Tegen die achtergrond vindt de organisatie dat de uiteindelijke 15 procent salarisverhoging vragen oproept over de onderhandelingsruimte en de gezamenlijke strategie van de onderwijsbonden.

SOS vindt dat onderwijsgevenden duidelijk moeten kunnen zien hoe het bereikte resultaat zich verhoudt tot de eerder uitgesproken eisen. De bond verwacht daarom dat vertegenwoordigers niet alleen uitleg geven over wat is afgesproken, maar ook over welke punten nog openstaan en welke concrete verbeteringen in de komende drie maanden worden nagestreefd.

Koopkracht blijft centraal in loonoverleg

Voor SOS is een nominale salarisverhoging niet voldoende wanneer prijsstijgingen een groot deel van die verbetering weer wegnemen. Hogere uitgaven voor brandstof, voeding, vervoer en andere dagelijkse kosten kunnen er volgens de organisatie toe leiden dat leerkrachten ondanks een hoger salaris nauwelijks extra financiële ruimte ervaren.

De 15 procent salarisverhoging moet volgens de bond daarom worden gekoppeld aan een bredere discussie over koopkracht en voorzieningen. De regering heeft eerder aangegeven dat bij de loononderhandelingen rekening wordt gehouden met de financieel-economische mogelijkheden van de Staat. Voor de bond blijft tegelijkertijd van belang wat de uiteindelijke afspraken in de praktijk betekenen voor onderwijsgevenden en hun gezinnen.

Uitstroom van leerkrachten blijft zorgpunt

Een ander belangrijk punt in de verklaring van SOS is de uitstroom van leerkrachten. De organisatie waarschuwt dat het onderwijspersoneel blijft verliezen wanneer de financiële positie, arbeidsvoorwaarden en omstandigheden onvoldoende aantrekkelijk zijn. Daarmee is de discussie over salaris volgens SOS rechtstreeks verbonden met het vermogen van scholen om voldoende personeel te behouden.

Wanneer ervaren leerkrachten vertrekken, kan dat volgens de bond gevolgen hebben voor de continuïteit binnen scholen en voor de druk op het personeel dat achterblijft. SOS vindt daarom dat de komende gesprekken niet uitsluitend mogen draaien om een percentage op de loonstrook, maar ook om maatregelen die het beroep aantrekkelijker en duurzamer maken.

Komende drie maanden worden belangrijk

De komende drie maanden zijn volgens SOS geen periode waarin de onderwijsbonden zich verdere verdeeldheid kunnen veroorloven. Juist nu de gemengde werkgroep voorstellen moet uitwerken, verwacht de organisatie dat vertegenwoordigers van onderwijsgevenden duidelijke prioriteiten bepalen en gezamenlijk aangeven welke resultaten zij nog willen bereiken.

Echte samenwerking betekent volgens SOS dat bonden samen aan tafel zitten, gezamenlijk een mandaat dragen, gezamenlijk onderhandelen en ook samen verantwoordelijkheid nemen voor het resultaat. De bond stelt dat de benaming “Gezamenlijke Onderwijsbonden” daarom in de praktijk zichtbaar moet worden door één strategie en een herkenbare lijn tegenover de regering.

Overleg over arbeidsvoorwaarden gaat door

Key News berichtte eerder dat landsdienaren eind september 15 procent meer salaris krijgen en dat het overleg over verdere arbeidsvoorwaarden wordt voortgezet. De gezamenlijke verklaring geldt dus niet als een definitief akkoord over alle openstaande onderwerpen.

Voor leerkrachten blijft vooral de vraag wat na deze eerste 15 procent salarisverhoging volgt. De uitwerking door de gemengde werkgroep zal moeten laten zien of aanvullende afspraken worden gemaakt over inkomen, koopkracht en arbeidsvoorwaarden. SOS maakt duidelijk dat het de komende periode ook nauwlettend zal kijken naar de mate waarin de onderwijsbonden daadwerkelijk als één blok optreden.