Klanten kunnen nu zelf controleren op mogelijke loadshedding

De N.V. EnergieBedrijven Suriname heeft op 14 september een nieuwe mogelijkheid bekendgemaakt waarmee klanten kunnen nagaan of hun aansluiting op die dag voorkomt op de planning voor mogelijke loadshedding. Via het loadsheddingportaal van EBS kan worden gezocht met het meternummer of het aansluitnummer. Het systeem geeft vervolgens aan of de aansluiting voorkomt op de actuele lijst.

De belangrijkste beperking is dat een vermelding op de lijst niet betekent dat de stroom met zekerheid wordt uitgeschakeld. EBS benadrukt dat het om een indicatieve planning gaat die alleen wordt gebruikt wanneer loadshedding daadwerkelijk nodig is. De actuele vraag naar elektriciteit en het beschikbare productievermogen bepalen uiteindelijk hoeveel gebieden moeten worden afgeschakeld.

Klanten wordt daarom gevraagd de controle twee keer per dag uit te voeren. De informatie die in de ochtend en rond de middag beschikbaar is, heeft betrekking op mogelijke uitschakelingen in de ochtend en middag. In de namiddag voert EBS een nieuwe planning in voor de avonduren. Wie alleen vroeg op de dag controleert, kan daardoor een latere wijziging missen.

Loadshedding krijgt meer voorspelbaarheid, maar geen garantie

De nieuwe werkwijze is vooral een verbetering van de informatievoorziening. Key News berichtte op 31 augustus dat huishoudens en bedrijven moeite hadden om zich voor te bereiden op stroomonderbrekingen, omdat een vast schema ontbrak. EBS kan vooraf bepalen welke lijnen voor afschakeling in aanmerking komen, maar niet altijd hoeveel lijnen op een bepaald moment werkelijk uit moeten.

Dat komt doordat de belasting van het net voortdurend verandert. Wanneer het stroomverbruik lager is dan verwacht, kan EBS minder aansluitgebieden hoeven af te schakelen. Bij een plotselinge stijging van het verbruik, een storing of minder beschikbare productie kan juist extra afschakeling nodig zijn. Het nieuwe portaal biedt daarom meer inzicht, maar maakt loadshedding niet volledig voorspelbaar.

Tekort aan reservevermogen blijft kern van probleem

De huidige problemen begonnen eind augustus opnieuw zichtbaar te worden. EBS meldde op 25 augustus dat het elektriciteitsverbruik sterker was gestegen dan voorspeld en dat er geen reservevermogen beschikbaar was. Het bedrijf waarschuwde toen dat in Paramaribo, Para, Wanica, Commewijne en Saramacca gebieden beurtelings minimaal drie uur zonder stroom konden komen te zitten wanneer afschakeling nodig werd.

Ook de Energie Autoriteit Suriname wees op een structureler probleem. Directeur Anand Kalpoe stelde eind augustus dat Suriname naar schatting 60 tot 80 megawatt aan opwekcapaciteit tekortkomt. De piekvraag zou dit jaar rond 280 megawatt liggen, terwijl nieuwe productiecapaciteit niet op korte termijn kan worden gerealiseerd. Lees hier de eerdere analyse van Key News over het capaciteitstekort.

Het nieuwe EBS portaal geeft houvast, maar de actuele netbelasting bepaalt of de stroom werkelijk uitgaat.

Afobaka levert tijdelijk minder vermogen

De druk op de elektriciteitsvoorziening wordt momenteel ook beïnvloed door werkzaamheden bij de Afobaka-waterkrachtcentrale. Key News meldde op 14 september dat een van de zes turbines vanwege moderniseringswerkzaamheden buiten bedrijf is. Volgens SPCS-directeur Eddy Frankel kan EBS tijdens piekuren daardoor ongeveer 130 megawatt uit Afobaka betrekken, tegenover ongeveer 160 megawatt onder normale omstandigheden.

De werkzaamheden aan de turbine lopen ongeveer twee maanden achter op de oorspronkelijke planning. SPCS verwacht dat deze turbine in de eerste week van oktober opnieuw in gebruik kan worden genomen. Om het tijdelijke verschil gedeeltelijk op te vangen, is de levering vanuit de thermische centrale op Tout Lui Faut verhoogd. Dat vermindert de druk, maar neemt het bredere tekort aan beschikbare capaciteit niet weg.

Portaal is geen oplossing voor stroomtekort

De nieuwe controlefunctie moet daarom vooral worden gezien als een communicatiemiddel. Zij lost het tekort aan productie en reservevermogen niet op. Minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen zei eerder in De Nationale Assemblée dat naar schatting ongeveer US$ 500 miljoen nodig is om de elektriciteitsproductie structureel uit te breiden. Volgens hem vergt de uitvoering van grote projecten ongeveer twee tot drie jaar.

Voor de korte termijn blijft energiebesparing volgens EBS een belangrijk middel om de kans op loadshedding te verkleinen. Het bedrijf vraagt huishoudens en bedrijven het verbruik waar mogelijk te beperken, vooral wanneer de vraag hoog is. Minder gelijktijdig gebruik van zware elektrische apparaten kan de piekbelasting verlagen, al verandert dit niets aan de noodzaak om de productiecapaciteit structureel uit te breiden.

Zo controleert u uw aansluiting bij mogelijke loadshedding

Klanten kunnen op het EBS-portaal eerst kiezen of zij zoeken met hun meternummer of aansluitnummer. Na het invoeren van het nummer toont het systeem of de aansluiting op de actuele planning staat. Omdat de avondplanning later op de dag wordt ingevoerd, adviseert EBS om opnieuw te controleren zodra de planning voor de avonduren beschikbaar is.

Voor huishoudens, zorginstellingen en ondernemers kan die informatie helpen om eerder maatregelen te treffen voor koeling, internet, apparatuur en andere noodzakelijke voorzieningen. Tegelijk blijft het belangrijk om rekening te houden met wijzigingen. Een aansluiting die op de lijst staat, kan uiteindelijk toch stroom houden, terwijl de situatie op het net bij onverwachte problemen snel kan veranderen.

Praktijk moet betrouwbaarheid planning uitwijzen

De invoering van de dagelijkse controle maakt de communicatie rond loadshedding concreter dan enkele weken geleden. De komende periode zal vooral blijken hoe actueel de lijsten blijven wanneer de belasting snel verandert en of klanten hierdoor daadwerkelijk eerder kunnen anticiperen op mogelijke stroomonderbrekingen.