De kans op een uitzonderlijk krachtige El Niño aan het einde van 2026 heeft gevolgen voor voedselprijzen, energievoorziening en weerspatronen, terwijl de precieze impact voor Suriname nog niet vaststaat.
De kans op een zeer sterke El Niño in de periode van oktober tot en met december 2026 bedraagt 81 procent. Dat blijkt uit de nieuwste verwachting van het Amerikaanse Climate Prediction Center van NOAA. Het klimaatcentrum verwacht bovendien dat El Niño verder aan kracht wint en met 97 procent kans tot het vroege voorjaar van 2027 aanhoudt.
NOAA spreekt over een gebeurtenis die mogelijk tot de krachtigste El Niño-perioden behoort sinds het begin van de historische metingen in 1950. De huidige omstandigheden laten volgens de onderzoekers een duidelijke koppeling zien tussen de opwarming van het zeewater en veranderingen in de atmosfeer boven de tropische Stille Oceaan.
De cijfers zijn echter geen garantie dat elke regio met extreme gevolgen te maken krijgt. NOAA benadrukt dat zelfs een zeer krachtige El Niño niet overal hetzelfde effect veroorzaakt. De sterkte van het klimaatverschijnsel vergroot vooral de kans op bepaalde weerspatronen, maar lokale omstandigheden blijven bepalend.
Zeer sterke El Niño kan prijzen verder opstuwen
Persbureau Reuters meldt dat opkomende economieën extra kwetsbaar zijn voor hogere voedsel- en energieprijzen. In veel van deze landen besteden gezinnen een relatief groot deel van hun inkomen aan voeding. Tegelijk speelt landbouw een belangrijke rol in de economie en de werkgelegenheid.
Een mislukte oogst, lagere landbouwproductie of duurdere elektriciteitsopwekking kan daardoor sneller doorwerken in de inflatie. Centrale banken kunnen dan worden gedwongen de rente langer hoog te houden. Dat maakt lenen duurder en kan de economische groei afremmen, vooral in landen die al kampen met hoge importkosten.
Colombia en Peru bijzonder kwetsbaar
In Latijns-Amerika worden Colombia en Peru genoemd als landen met een verhoogd economisch risico. Colombia is sterk afhankelijk van waterkracht. Bij langdurige droogte kunnen waterreservoirs dalen, waardoor vaker duurdere thermische centrales moeten worden ingezet. Dat kan de elektriciteitsprijs en de algemene inflatie verhogen.
Peru kan juist te maken krijgen met schade aan visserij en landbouw door warmer zeewater, hevige regenval en verstoring van ecosystemen langs de kust. De gevolgen van El Niño verschillen dus sterk per locatie. Sommige gebieden krijgen minder regen, terwijl andere gebieden juist meer kans hebben op overstromingen en schade aan infrastructuur.
Een kans van 81 procent is ernstig, maar geen garantie voor lokale rampen.
Wat de zeer sterke El Niño voor Suriname kan betekenen
Voor Suriname is nog geen exacte landelijke voorspelling beschikbaar die alle lokale gevolgen vastlegt. Wel meldt het Caribbean Regional Climate Centre dat El Niño in de Guiana’s de kans op droogte kan vergroten en het aantal regendagen kan verminderen. Ook kunnen meer hete en zonnige dagen voorkomen.
Dat maakt de ontwikkeling relevant voor landbouwers, waterbedrijven, energieproducenten en gemeenschappen in het binnenland. Minder neerslag kan leiden tot lagere rivierstanden, drogere landbouwgronden en druk op de drinkwatervoorziening. De Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) waarschuwde eerder al voor mogelijke problemen tijdens een langdurige droge periode.
Landbouw en voedselvoorziening vragen aandacht
De landbouwsector kan worden geraakt wanneer gewassen voor langere tijd onvoldoende water krijgen. Boeren zonder betrouwbare irrigatie zijn extra kwetsbaar. Lagere opbrengsten kunnen de beschikbaarheid van lokale groenten, fruit en andere producten verminderen, waardoor prijzen op markten en in winkels kunnen stijgen.
Daarnaast kan Suriname indirect worden getroffen via de internationale handel. Wanneer grote producenten van rijst, suiker, graan, veevoer of kunstmest verliezen lijden, kunnen importprijzen oplopen. Hogere transport- en energiekosten kunnen die druk versterken. Lees ook de eerdere berichtgeving van Key News over de komst van El Niño en de regionale risico’s.
Minder orkanen betekent niet minder gevaar
Een sterke El Niño remt doorgaans de ontwikkeling van tropische stormen en orkanen boven de Atlantische Oceaan, vooral later in het seizoen. Dat kan het totale aantal systemen verlagen. Toch betekent dit niet dat het Caribisch gebied volledig veilig is. Eén zware storm kan nog altijd grote schade veroorzaken.
Ook kunnen lokale stortbuien, plotselinge overstromingen en hittegolven blijven voorkomen. Klimaatdiensten adviseren daarom om niet alleen naar het aantal voorspelde orkanen te kijken, maar ook naar droogte, waterbeschikbaarheid, brandgevaar en extreme temperaturen. Voor Suriname blijft nauwkeurige monitoring door nationale en regionale meteorologische instanties noodzakelijk.
Voorbereiding zonder paniek
De officiële NOAA-verwachting wordt maandelijks bijgewerkt. Nieuwe metingen kunnen de kanspercentages en de verwachte sterkte veranderen. Overheden, bedrijven en huishoudens doen er daarom goed aan om actuele waarschuwingen te volgen en tijdig maatregelen te nemen voor wateropslag, irrigatie, brandpreventie en bescherming tegen hitte.
De komende maanden zullen duidelijker maken hoe sterk El Niño werkelijk wordt en welke gevolgen zich in Suriname ontwikkelen. De kans van 81 procent is een belangrijk waarschuwingssignaal, maar lokale waarnemingen blijven doorslaggevend voor besluiten over landbouw, waterbeheer, energie en rampenvoorbereiding.
