Ruim een week na de zware aardbeving met een magnitude van 7,4 in Colombia verschuift de gezondheidsrespons naar een nieuwe fase. De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie en de Wereldgezondheidsorganisatie (PAHO/WHO) ondersteunen de Colombiaanse autoriteiten bij het beoordelen van schade aan gezondheidsinstellingen, het vaststellen van urgente behoeften en het waarborgen van essentiële medische zorg in getroffen gebieden.
De aardbeving trof Colombia op 10 augustus. Volgens het meest recente situatierapport zijn inmiddels 303 gezondheidsinstellingen in 11 van de 15 getroffen departementen beschadigd.
Tot en met 18 augustus had het Colombiaanse ministerie van Volksgezondheid schade vastgesteld bij 192 instellingen. Vijftig daarvan zijn als prioriteit aangemerkt, omdat de schade gevolgen kan hebben voor de continuïteit of capaciteit van de gezondheidszorg.
Volgens PAHO/WHO-vertegenwoordiger in Colombia, Ana Rivière Cinnamond, ligt de nadruk nu niet meer uitsluitend op de onmiddellijke noodhulp.
“We gaan nu over van de directe respons naar een volgende fase, waarin het van groot belang is om de omvang van de schade aan gezondheidsdiensten vast te stellen, de meest urgente behoeften te identificeren en ervoor te zorgen dat essentiële zorg beschikbaar blijft voor getroffen gemeenschappen”, aldus Rivière Cinnamond.
Gezondheidsinstellingen worden geïnspecteerd
PAHO/WHO werkt samen met het Colombiaanse ministerie van Volksgezondheid aan snelle beoordelingen van beschadigde ziekenhuizen en andere zorginstellingen.
Gezondheidsmedewerkers zijn getraind om eerste schade-inspecties uit te voeren. Bij ernstigere schade worden ingenieurs en architecten ingezet om te bepalen welke maatregelen nodig zijn om gebouwen te versterken en de dienstverlening voort te zetten.
De verzamelde informatie moet de autoriteiten helpen om beschikbare middelen gericht in te zetten op gebieden waar de nood het hoogst is.
Gezondheidsrisico’s in opvanglocaties
Ook tijdelijke opvanglocaties krijgen extra aandacht. Op 18 augustus waren volgens PAHO/WHO 75 noodopvangplaatsen actief in zeven getroffen departementen en districten.
Samen met het Colombiaanse Nationaal Instituut voor Gezondheid wordt toezicht gehouden op ziekteverschijnselen onder bewoners. Het doel daarvan is om ongebruikelijke stijgingen van ziektegevallen snel te signaleren en mogelijke uitbraken vroegtijdig te bestrijden.
Het nationale systeem voor ziektebewaking functioneert volgens het situatierapport ondanks de aardbeving vrijwel volledig. In epidemiologische week 32 werd een rapportagegraad van 99,94 procent geregistreerd.
Daarnaast worden maatregelen genomen rond drinkwaterkwaliteit, voedselveiligheid, schoonmaak en de bestrijding van insecten en andere ziekteoverbrengers.
Medische noodteams paraat
Op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid heeft PAHO/WHO op 14 augustus een virtueel coördinatiecentrum voor medische noodteams geactiveerd. Via dit mechanisme worden aanbiedingen voor medische noodhulp geregistreerd en beoordeeld.
Colombia maakt vooralsnog vooral gebruik van eigen medische capaciteit. Eén nationaal noodteam is actief op drie locaties en twee andere teams worden voorbereid op inzet.
Ook het hospitaalschip San Raffaele heeft mobiele teams ingezet in Bajo Calima, Río Cajambre en Cali. Voor Litoral del San Juan wordt aanvullende gespecialiseerde chirurgische capaciteit voorbereid.
Internationale medische noodteams staan eveneens paraat, maar worden alleen ingezet wanneer de Colombiaanse autoriteiten daar toestemming voor geven en vaststellen dat extra hulp noodzakelijk is.
Laboratoria buiten gebruik
De aardbeving heeft ook gevolgen voor de laboratoriumcapaciteit. Publieke gezondheidslaboratoria in Quindío, Risaralda en Caldas zijn vanwege schade aan de infrastructuur gesloten.
In Valle del Cauca zijn de werkzaamheden van het publieke gezondheidslaboratorium tijdelijk stilgelegd, terwijl het gebouw, de veiligheid en apparatuur worden gecontroleerd.
PAHO/WHO ondersteunt alternatieve regelingen voor het ontvangen, vervoeren en verwerken van belangrijke monsters totdat de betrokken laboratoria hun werkzaamheden kunnen hervatten.
Ook wordt ondersteuning geboden op het gebied van mentale gezondheid en psychosociale hulp, waaronder psychologische eerste hulp en ondersteuning van hulpverleners.
Grote behoefte aan medische middelen
Volgens PAHO/WHO blijven de gezondheidsbehoeften in de getroffen gebieden aanzienlijk. Er is onder meer behoefte aan tijdelijke zorgvoorzieningen, medische apparatuur, geneesmiddelen, laboratoriummaterialen en middelen om de capaciteit van ziekenhuizen uit te breiden.
Daarnaast zijn materialen nodig voor het controleren van drinkwater en voedselveiligheid.
PAHO/WHO waarschuwt dat toenemende regenval de situatie verder kan bemoeilijken. Vooral kwetsbare gemeenschappen kunnen daardoor te maken krijgen met een groter risico op ziekten die via water of insecten worden verspreid.
De organisatie zegt samen met de nationale en lokale autoriteiten te blijven werken aan het vaststellen van tekorten, het versterken van de hulpverlening en het beschermen van de gezondheid van mensen in de door de aardbeving getroffen gebieden.
