De kortgedingrechter zal naar verwachting woensdag 28 oktober of uiterlijk donderdag 29 oktober uitspraak doen in de zaak rond de voorgenomen uitzetting van zestig mennonieten uit Suriname. Dat heeft advocaat Derrick Veira dinsdag na afloop van de behandeling meegedeeld.
Volgens de advocaat zijn aanvragen voor een Machtiging tot Kort Verblijf (MKV) ingediend, maar heeft de verantwoordelijke overheidsinstantie daarop nooit gereageerd. De Staat stelt daartegenover dat de betrokken vreemdelingen niet over de vereiste verblijfsdocumenten beschikken.
Tijdens de spoedbehandeling zijn beide partijen uitvoerig gehoord. Volgens Veira had het ministerie van Justitie en Veiligheid verschillende deskundigen meegenomen, die de rechter uitleg hebben gegeven over de procedures waaraan buitenlandse staatsburgers moeten voldoen wanneer zij Suriname binnenkomen en er willen verblijven.
Vanwege het spoedeisende karakter van de zaak heeft de rechter volgens de advocaat aangekondigd woensdag of uiterlijk donderdag vonnis te zullen wijzen. Veira heeft het kort geding aangespannen om te voorkomen dat de betrokken mennonieten uit Suriname worden gezet.
Advocaat: overheid heeft niet gereageerd op MKV-aanvragen
Een belangrijk geschilpunt tijdens de behandeling betreft de verblijfsstatus van de mennonieten. Volgens de Staat beschikken de betrokkenen niet over de documenten die noodzakelijk zijn om rechtmatig in Suriname te verblijven.
Veira betwist niet dat aan de komst en het verblijf van vreemdelingen wettelijke procedures zijn verbonden. Hij stelt echter dat de betrokkenen aanvragen voor een MKV hebben ingediend, waarop de verantwoordelijke instantie niet heeft beslist.
Volgens de advocaat had de overheid de aanvragen moeten goedkeuren of gemotiveerd moeten afwijzen. Door geen beslissing te nemen, zouden de betrokkenen volgens hem niet hebben geweten hoe zij de daaropvolgende stappen in de verblijfsprocedure moesten zetten.
Hij verwees daarbij naar correspondentie van het toenmalige ministerie van Buitenlandse Zaken, onder leiding van minister Albert Ramdin, waarin volgens hem medewerking werd toegezegd aan de komst van een specifieke groep buitenlanders naar Suriname.
Tijdens de behandeling kwam volgens de directeur van Vreemdelingendienst ook naar voren dat een MKV in beginsel vóór binnenkomst in Suriname moet worden aangevraagd. De advocaat bleef erbij dat de ingediende aanvragen door de overheid behandeld hadden moeten worden.
Het indienen van een MKV-aanvraag betekent overigens niet automatisch dat iemand toestemming heeft verkregen om in Suriname te verblijven. De officiële verblijfsregels schrijven voor welke procedures voor de verschillende categorieën vreemdelingen gelden.
Zestig mennonieten onder politiebewaking in Kraka
De zaak betreft zestig mennonieten uit 33 gezinnen die na de ontruimingsactie in het Masoniagebied naar Kraka in het district Para zijn overgebracht. Onder de groep bevinden zich ook jonge kinderen en baby’s.
Volgens Veira arriveerde de laatste bus met betrokkenen maandagavond 26 oktober kort voor middernacht in Kraka. De groep is onder politiebewaking ondergebracht in barakken en slaapt op veldbedden die door de Staat beschikbaar zijn gesteld.
De advocaat verklaarde verder dat de paspoorten van ongeveer zestig betrokkenen door de politie in bewaring zijn genomen.
Hij uitte bezorgdheid over de opvangomstandigheden, in het bijzonder vanwege de aanwezigheid van drie baby’s en meerdere jonge kinderen. Volgens Veira zijn de sanitaire voorzieningen op de locatie onvoldoende geschikt voor de opvang van een dergelijke grote groep.
Daarnaast wees hij erop dat de betrokkenen de Nederlandse taal niet beheersen en niet gewend zijn om onder bewaking van gewapende politiefunctionarissen te verblijven.
Veira stelde dat tijdens de behandeling niet duidelijk is geworden of de betrokkenen formeel als verdachten worden aangemerkt. Een nadere bevestiging van hun juridische status door de autoriteiten ontbreekt vooralsnog.
Landbouwactiviteiten en materieel achtergelaten
Volgens de advocaat waren de mennonieten naar Suriname gekomen om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de landbouwsector. Door hun verwijdering uit het gebied zijn volgens hem landbouwactiviteiten stilgevallen.
Hij verklaarde dat op de locatie onder meer pluimvee, landbouwpercelen en zwaar materieel zijn achtergebleven. Volgens Veira vertegenwoordigen deze activiteiten en investeringen een aanzienlijke waarde.
De advocaat vindt dat bij de behandeling van de kwestie ook rekening moet worden gehouden met de economische belangen die volgens hem met het landbouwproject zijn gemoeid.
Hij uitte daarnaast kritiek op de afstemming tussen verschillende overheidsinstanties. Volgens Veira hebben onder andere het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij en het voormalige ministerie van Buitenlandse Zaken eerder medewerking verleend aan initiatieven rond de komst van de mennonieten.
Die gestelde betrokkenheid van de ministeries betekent volgens hem dat er vragen moeten worden gesteld over de onderlinge coördinatie binnen de overheid.
Veira wil ook belangen plaatselijke gemeenschappen meewegen
De advocaat ging eveneens in op de maatschappelijke discussie over de aanwezigheid van mennonieten in Suriname.
Volgens Veira moeten de voor- en nadelen van dergelijke landbouwprojecten zorgvuldig worden afgewogen. Hij pleitte voor betere controlemechanismen, duidelijke informatievoorziening en meer aandacht voor de standpunten van plaatselijke gemeenschappen.
Hij stelde dat wanneer lokale gemeenschappen bereid zijn met buitenlandse landbouwers samen te werken, hun standpunten bij de beleidsvorming moeten worden betrokken.
Vervolgstappen afhankelijk van uitspraak
Veira kondigde aan opnieuw naar Kraka te gaan om met de betrokken mennonieten te spreken en hen te informeren over het verloop van de rechtszaak.
Welke verdere juridische stappen worden ondernomen, zal volgens hem mede afhangen van het overleg met zijn cliënten en de uitspraak van de rechter.
De mennonieten verblijven voorlopig op de opvanglocatie in Kraka. Uit de beschikbare informatie blijkt nog niet of de voorgenomen uitzetting formeel is opgeschort in afwachting van het vonnis.
De politie had de betrokkenen eerder gesommeerd het Masoniagebied uiterlijk vrijdag 23 oktober te verlaten. Volgens de autoriteiten ging het om niet-uitgegeven domeingrond waarvoor de vereiste toestemming ontbrak.
