De aanpak van de zaak rond de mennonieten en hun uitzetting is een goed begin. Ook in Suriname gelden regels waaraan buitenlanders zich moeten houden. Maar die regels moeten voor iedereen gelden.

Er zijn ook zorgen over illegaal verblijf onder Cubanen, Colombianen, Haïtianen en Brazilianen. Hoe groot deze groepen precies zijn, is onduidelijk. Er zijn officiële cijfers, maar geven die een volledig beeld?

Volgens de verklaring van de minister is de betrokken groep mennonieten al een jaar aangesproken op hun papieren en verblijfplaats, zonder voldoende concreet resultaat. Dan is optreden begrijpelijk. Dat er gezinnen met jonge baby’s bij betrokken zijn, vraagt tegelijkertijd om zorgvuldigheid en een humane behandeling.

Wie heeft hun komst geregeld?

Maar het onderzoek moet verder gaan. Hoe zijn deze mensen Suriname binnengekomen? Met welke documenten? Wie heeft hun komst geregeld? Wie heeft gecontroleerd of hun verblijf en eventuele werkzaamheden waren toegestaan? Is degene die hen hierheen heeft gehaald inmiddels opgeroepen om uitleg te geven?

Niet iedereen werd direct uitgezet

Bij andere gevallen van illegaal verblijf volgde niet altijd directe uitzetting. Drie voorbeelden maken dat duidelijk.

Bij controles in twee appartementencomplexen in Paramaribo in juni 2022 kregen mensen van wie de toegestane verblijfsduur was verstreken een waarschuwing en een oproep om hun documenten in orde te maken.

Bij hotelcontroles, waarover op 1 augustus 2025 werd bericht, werden onder anderen 25 Cubanen, één Guyanees en twee Brazilianen aangetroffen die illegaal in Suriname verbleven. Hun paspoorten werden ingenomen en hun werd een maandelijkse meldplicht opgelegd. Het bericht vermeldde geen directe uitzetting.

Uit het jaarverslag van het Openbaar Ministerie (OM) over de periode augustus 2024 tot augustus 2025 blijkt dat van honderd geregistreerde Cubanen er vier werden uitgezet. De overige 96 stonden geregistreerd onder ‘FI/aanmeldplicht’. Bij drie Haïtianen werd geen uitzetting geregistreerd.

Deze cijfers zeggen niets over hun huidige verblijfsstatus, maar laten wel zien dat destijds niet iedereen werd uitgezet.

Deze voorbeelden bewijzen op zichzelf geen selectieve behandeling. Ze vragen wel om uitleg: welke criteria bepalen wie de gelegenheid krijgt om zijn papieren in orde te maken en wie wordt uitgezet?

Van beleidsplannen naar concrete uitvoering

Er is een Nationaal Migratiebeleidsplan. Het hebben van een plan is een goed begin, maar daarna moet het echte werk beginnen: uitvoering, controle en handhaving.

Denk ook aan de Nationale Milieu Autoriteit en de ordening van de goudsector.

Welke concrete resultaten leveren de plannen en maatregelen op? Hoe wordt voorkomen dat illegale activiteiten na een controle gewoon doorgaan? Zolang overtredingen blijven bestaan, is verwijzen naar plannen en instanties onvoldoende.

Ook illegale activiteiten in het binnenland aanpakken

Ook in het binnenland moeten illegaal verblijf, werken zonder vergunning en mijnbouw zonder toestemming worden onderzocht. Daarbij moeten ook degenen die deze activiteiten organiseren of mogelijk maken, worden aangesproken.

Het optreden rond de mennonieten mag geen op zichzelf staande actie blijven.

Suriname moet nu overgaan tot concrete uitvoering: dossiers opvolgen, controles uitvoeren, overtredingen aanpakken en resultaten openbaar maken.

Humaan waar herstel mogelijk is en consequent waar regels worden overtreden. Met dezelfde regels voor iedereen.