De vakcentrale Unie van Assertieve Vakbonden (UvAV) waarschuwt voor mogelijke ongelijkheid tijdens de komende OWOS-verkiezingen bij Energie Bedrijven Suriname. Volgens de vakcentrale moet EBS iedere schijn van bevoordeling vermijden en alle kandidaten onder dezelfde voorwaarden laten deelnemen.
De Unie van Assertieve Vakbonden (UvAV) noemt een mogelijk ongelijk speelveld rond de OWOS-verkiezingen “volstrekt onaanvaardbaar”. De vakcentrale reageert op berichten en klachten over de manier waarop de campagne voor het nieuwe bestuur van de werknemersorganisatie bij Energie Bedrijven Suriname wordt gefaciliteerd. De verkiezingen zijn gepland voor 10 september 2026.
Volgens de UvAV zijn er ernstige vragen ontstaan over de positie van de EBS-directie tijdens de verkiezingsstrijd. Daarbij wordt gesteld dat Team Bondru toegang zou hebben tot bedrijfsvoertuigen en bedrijfscomplexen en dat kandidaten voor het bestuur en campagnevoerders vrijstellingen zouden krijgen. Het zittende bestuur zou volgens diezelfde berichten juist met beperkingen worden geconfronteerd.
De vakcentrale benadrukt dat deze beweringen zwaar wegen als zij juist blijken te zijn. Het gaat volgens de UvAV niet alleen om praktische zaken zoals voertuigen, ruimtes of vrijstellingen, maar om het beginsel dat een vakbond onafhankelijk van de werkgever moet kunnen functioneren en werknemers hun vertegenwoordigers vrij moeten kunnen kiezen.
UvAV eist gelijk speelveld bij OWOS-verkiezingen
De UvAV stelt dat een werkgever geen deelnemer, scheidsrechter en facilitator tegelijk kan zijn. Wanneer de ene groep meer toegang krijgt tot bedrijfsmiddelen of bedrijfsfaciliteiten dan de andere, kan volgens de vakcentrale de indruk ontstaan dat de werkgever invloed uitoefent op de interne verkiezingen van de vakbond.
De beschuldigingen over bevoordeling zijn op dit moment niet onafhankelijk door Key News vastgesteld. Wel is bekend dat de strijd rond het OWOS bestuur de afgelopen dagen is verscherpt. OWOS en voorzitter Marciano Hellings stapten naar de kortgedingrechter om onder meer toegang tot EBS terreinen en een voertuig voor verkiezingsactiviteiten af te dwingen. Die vorderingen zijn afgewezen. De precieze motivering van het vonnis was bij de eerste berichtgeving nog niet openbaar.
ILO-regels beschermen vrije vakbondskeuze
De UvAV verwijst naar ILO Conventie 87 over vrijheid van vereniging. Daarin is vastgelegd dat werknemersorganisaties het recht hebben hun vertegenwoordigers in vrijheid te kiezen, hun bestuur en activiteiten zelf te organiseren en hun programma zelfstandig vast te stellen. Ook wordt bepaald dat overheidsinstanties zich moeten onthouden van inmenging die deze rechten beperkt.
Daarnaast wijst de vakcentrale op ILO Conventie 98. Artikel 2 daarvan bepaalt dat werknemersorganisaties bescherming moeten genieten tegen inmenging door werkgevers of hun vertegenwoordigers in de oprichting, werking en administratie van de organisatie. De conventie noemt ook financiële of andere steun als mogelijke vorm van inmenging wanneer die steun bedoeld is om een werknemersorganisatie onder controle van de werkgever te brengen.
De werkgever kiest niet het bestuur van de vakbond. De werknemers doen dat zelf.
CEO hoort geen partij te zijn
De UvAV vindt dat ook de CEO en andere leden van de EBS-directie zich buiten de interne keuze voor het OWOS bestuur moeten houden. Volgens de vakcentrale hoort een directie niet door middel van toegang, vrijstellingen of andere faciliteiten omstandigheden te creëren die de ene kandidatenlijst een voordeel kunnen geven boven een andere.
Tegelijkertijd benadrukt de UvAV dat zij zelf geen kandidaat of lijst ondersteunt. De vakcentrale zegt uitsluitend op te komen voor vakbondsvrijheid, onafhankelijkheid en eerlijke OWOS-verkiezingen. Als bedrijfsfaciliteiten voor campagneactiviteiten worden gebruikt, moeten die volgens de organisatie op basis van vooraf bekende en gelijke regels beschikbaar zijn.
Eerdere spanningen tussen EBS en OWOS
De waarschuwing komt tegen de achtergrond van een al langer gespannen verhouding tussen de directie van EBS en het OWOS-bestuur onder leiding van Hellings. Ook eerder ontstonden conflicten over vakbondsactiviteiten, arbeidsvoorwaarden en de positie van de bondsvoorzitter. In april meldde Key News over de spanningen tussen OWOS en de EBS-directie, waarbij ook president Jennifer Simons bij de kwestie werd betrokken.
Volgens de UvAV maakt juist die voorgeschiedenis extra terughoudendheid van de EBS-directie noodzakelijk. De vakcentrale wil voorkomen dat eerdere conflicten doorwerken in de campagne en daarmee het vertrouwen van werknemers in de uitslag van de OWOS-verkiezingen aantasten.
Oproep richting verkiezingsdag
De UvAV roept EBS op om onmiddellijk volledige neutraliteit te betrachten, geen enkele kandidaat direct of indirect te bevoordelen en voor iedereen dezelfde regels te hanteren. Ook vraagt de vakcentrale om duidelijkheid over het gebruik van bedrijfsvoertuigen, bedrijfsruimten, vrijstellingen en andere faciliteiten tijdens de verkiezingsperiode.
Volgens de vakcentrale moet op 10 september uiteindelijk uitsluitend de stem van de OWOS-leden bepalen wie het nieuwe bestuur vormt. De organisatie roept alle partijen op de rust te bewaren en de interne democratie te respecteren. Een reactie van EBS en Team Bondru op de specifieke beschuldigingen kan meer duidelijkheid geven over de feitelijke gang van zaken rond de campagne en de OWOS-verkiezingen.
