In de aanloop naar Wereld Bloeddonordag op 14 juni meldt de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) dat het aantal vrijwillige bloeddonaties in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied stijgt. Toch blijven structurele uitdagingen een knelpunt in de regionale bloedvoorziening.
Volgens een voorlopig rapport van PAHO, getiteld Access to Blood for Transfusion in Latin American and Caribbean Countries 2023, verzamelden 23 landen in de regio vorig jaar in totaal 9.212.861 bloedunits. Dit betekent een stijging van 15,5% ten opzichte van 2020. De toename wordt toegeschreven aan herstel na de pandemie en intensieve bewustwordingscampagnes.
“Gelijke toegang tot veilig bloed is een fundamenteel recht en kan alleen worden gegarandeerd via efficiënte, goed georganiseerde systemen gebaseerd op regelmatige, vrijwillige en onbetaalde donatie”, aldus PAHO-directeur Dr. Jarbas Barbosa. “Wij zijn dankbaar voor de vrijgevigheid van bloeddonoren en roepen meer mensen op zich aan te sluiten bij dit levensreddende gebaar van solidariteit”.
Gemiddeld zijn er 16 bloeddonaties per 1.000 inwoners in de regio, maar de spreiding is ongelijk: 13 landen blijven onder dit gemiddelde, terwijl 10 landen erboven zitten. Brazilië, Mexico, Colombia en Argentinië zijn samen goed voor 75% van alle donaties.
In 2023 was 56,8% van de bloeddonaties afkomstig van vrijwillige donoren, een stijging van 6,7% vergeleken met 2019. Deze heropleving van de pre-pandemische trend is mede mogelijk gemaakt door digitale campagnes, mobiele afnamelocaties en samenwerkingen met instellingen. Betaalde donaties zijn in geen enkel land gemeld, wat de inzet voor altruïstische donatie onderstreept.
Volgens Mauricio Beltrán, regionaal adviseur voor bloedvoorziening bij PAHO, zijn regelmatige vrijwillige donaties van cruciaal belang om tekorten te voorkomen. “Donaties door familieleden blijven waardevol, maar zijn vaak reactief en minder duurzaam”.
Op het vlak van veiligheid boekten de landen eveneens vooruitgang. Alle ingezamelde bloedunits zijn getest op overdraagbare ziekten, en 90% werd verwerkt tot componenten zoals rode bloedcellen, plasma en bloedplaatjes voor optimaal klinisch gebruik.
Toch blijven er structurele knelpunten. De ruim 1.900 inzamelpunten en 1.400 verwerkingscentra werken grotendeels onafhankelijk van elkaar, wat de efficiëntie beperkt. Slechts vier landen verwerkten gemiddeld meer dan 10.000 units per jaar, met Paraguay als koploper (20.706 units).
Bloedtransfusies zijn essentieel bij bevallingscomplicaties, kinderbloedarmoede door ondervoeding of malaria, rampenletsel en complexe operaties. PAHO doet daarom een dringende oproep aan regeringen in de regio om te investeren in sterke nationale bloedvoorzieningssystemen en het aantal vrijwillige donoren verder te verhogen.
De campagne voor Wereld Bloeddonordag 2025 staat in het teken van “Geef bloed, geef hoop: Samen redden we levens”. Het doel is om meer bewustzijn te creëren, nieuwe donoren te werven en bestaande bloeddonoren te bedanken voor hun onmisbare bijdrage aan de volksgezondheid.
