Houttuiners en bewoners uit omliggende gebieden hebben de regering en De Nationale Assemblée (DNA) opnieuw opgeroepen om volledige opening te geven over de voorgenomen opslag van radioactieve bronnen in Wanica. Zij eisen onafhankelijke toetsing, publieke inspraak en duidelijke veiligheidswaarborgen.
Bewoners van het ressort Houttuin stellen in een open brief van zaterdag 8 augustus dat zij nog altijd onvoldoende inhoudelijke antwoorden hebben gekregen over de geplande radioactieve opslag in Houttuin. De brief is gericht aan de DNA, president Jennifer Simons en de regering.
De groep benadrukt niet tegen economische ontwikkeling of de olie en gassector te zijn. Volgens de bewoners mag economische groei echter niet ten koste gaan van de volksgezondheid, het milieu, de biodiversiteit, waterbronnen en de veiligheid van omliggende woongebieden.
Zij vragen daarom om een besluitvormingsproces waarin risico’s aantoonbaar worden onderzocht en waarin bewoners, onafhankelijke deskundigen en maatschappelijke organisaties daadwerkelijk kunnen meepraten. Volgens de brief moet ook duidelijk worden welke alternatieven zijn onderzocht en hoe toezicht en handhaving worden georganiseerd.
Bewoners eisen openheid over radioactieve opslag Houttuin
In de open brief schrijven de bewoners dat zij eerder petities hebben aangeboden aan de DNA en aan de president. Zij stellen dat zij ondanks meerdere pogingen nog geen inhoudelijke reactie hebben ontvangen van verschillende betrokken instanties en bestuurders.
Zij vinden dat de kwestie uitgebreider in het openbaar in het parlement moet worden behandeld. Zij willen onder meer weten welke risicoanalyses zijn uitgevoerd, welke deskundigen zijn geraadpleegd, welke veiligheidsmaatregelen verplicht worden gesteld en welke noodprocedures gelden wanneer zich een incident voordoet.
Gesprek met NMA nam zorgen niet weg
Vertegenwoordigers van de groep spraken volgens de open brief op 15 juli met de Nationale Milieu Autoriteit (NMA). Tijdens dat gesprek zou zijn meegedeeld dat de zaak nog in behandeling was en dat er nog geen definitief besluit was genomen. De bewoners zeggen de mogelijkheid tot overleg te waarderen, maar geven aan dat de toelichting hun zorgen niet volledig heeft weggenomen.
Volgens de bewoners moet duidelijker worden gemaakt op basis van welke criteria uiteindelijk een besluit wordt genomen. Zij vragen daarbij aandacht voor mogelijke gevolgen voor de volksgezondheid, het grondwater, de biodiversiteit en de directe leefomgeving van burgers.
Bescherming van mens en milieu moet centraal staan bij elke beslissing over radioactieve opslag.
Vragen over toezicht en milieubeleid
In de brief koppelen de bewoners de discussie over de opslag ook aan een bredere vraag over de positie van het milieubeleid binnen de overheid. Zij wijzen erop dat het milieu nu onder het ministerie van Olie, Gas en Milieu valt en vragen zich af of milieubelangen voldoende onafhankelijk kunnen worden gewogen wanneer hetzelfde ministerie ook beleid rond de olie- en gassector voert.
De groep pleit daarom voor een maatschappelijk en politiek debat over een mogelijk zelfstandig ministerie van Milieu en Natuurbescherming. Zo’n ministerie zou zich volgens de ondertekenaars volledig kunnen richten op natuurbehoud, biodiversiteit, waterbronnen, klimaat, duurzaamheid en milieutoezicht en handhaving.
Internationale richtlijnen vragen om controle
De discussie over radioactieve opslag in Houttuin raakt ook aan internationale standaarden voor het beheer van radioactieve bronnen. Het Internationaal Atoomenergieagentschap benadrukt dat dergelijke bronnen veilig en onder regulerend toezicht moeten worden beheerd gedurende de gehele periode waarin zij worden gebruikt en opgeslagen. Meer achtergrond is te vinden via de internationale richtlijnen voor het beheer van radioactieve bronnen.
De bewoners vragen daarom om onafhankelijke wetenschappelijke onderbouwing en maximale bescherming van mens en milieu. Zij willen dat deskundigen buiten de direct betrokken partijen de risico’s kunnen beoordelen en dat ook duidelijk wordt welke technische capaciteit Suriname heeft voor inspectie, metingen en optreden bij mogelijke incidenten.
Geen definitief besluit zolang vragen openstaan
De groep roept DNA op om het onderwerp openbaar en inhoudelijk te blijven behandelen. De president wordt gevraagd inhoudelijk op de eerder aangeboden petitie te reageren, terwijl betrokken ministers volgens de bewoners rechtstreeks met de gemeenschappen in gesprek moeten gaan. Ook de NMA wordt gevraagd transparant te communiceren over elke volgende stap.
In eerdere berichtgeving van Key News over de radioactieve opslag Houttuin hebben bewoners eveneens aandacht gevraagd voor de mogelijke gevolgen voor woongebieden, landbouwgronden, bodem en water. Zij drongen daarbij aan op zorgvuldige beoordeling voordat toestemming voor een faciliteit wordt verleend.
Bewoners willen verantwoorde ontwikkeling
De bewoners benadrukken dat hun oproep niet is gericht tegen investeringen of de ontwikkeling van de olie- en gassector. Hun uitgangspunt is volgens de brief dat economische activiteiten alleen verantwoord kunnen worden uitgebreid wanneer veiligheid, gezondheid en milieubescherming vooraf aantoonbaar zijn gewaarborgd.
Zolang er geen definitief besluit ligt, vragen zij de autoriteiten om alle zorgen serieus te blijven wegen en het proces controleerbaar te maken voor de samenleving. Daarmee verschuift de discussie over radioactieve opslag Houttuin steeds nadrukkelijker van alleen de locatiekeuze naar de vraag hoe Suriname toezicht, milieubescherming en publieke participatie rond nieuwe economische activiteiten organiseert.
