Cuba is opnieuw volledig zonder elektriciteit komen te zitten nadat het nationale stroomnet zondagavond instortte. Ongeveer tien miljoen inwoners werden getroffen. Het is de vierde landelijke stroomuitval in enkele weken en een nieuwe klap voor de zwaar getroffen bevolking.
De landelijke stroomuitval heeft Cuba zondagavond vrijwel volledig in duisternis gehuld. Staatsnetbeheerder Unión Eléctrica de Cuba bevestigde dat het nationale elektriciteitssysteem was ingestort, maar gaf aanvankelijk geen informatie over de directe oorzaak of het verwachte moment waarop de stroomvoorziening kon worden hersteld.
De storing trof een eiland met ongeveer tien miljoen inwoners. In de hoofdstad Havana en andere delen van het land moesten bewoners opnieuw improviseren zonder verlichting, ventilatie, koeling en betrouwbare communicatiemiddelen. Door de tropische hitte zoeken sommige inwoners tijdens langdurige onderbrekingen buiten verkoeling en proberen families hun telefoons en lampen met schaarse noodvoorzieningen opgeladen te houden.
Volgens Reuters volgt de nieuwe uitval op drie landelijke storingen in juli. Daarmee is het de vierde grote instorting van het Cubaanse elektriciteitsnet in enkele weken. De opeenvolging laat zien dat het systeem nauwelijks tijd krijgt om te herstellen voordat een nieuwe storing ontstaat.
Landelijke stroomuitval legt zwak elektriciteitsnet bloot
Cuba kampt al jaren met verouderde elektriciteitscentrales, achterstallig onderhoud en een tekort aan reserveonderdelen. Daar komt een steeds nijpender brandstoftekort bij. Oude centrales vallen regelmatig uit, terwijl de beschikbare productie onvoldoende is om tijdens piekuren aan de landelijke vraag te voldoen.
Key News berichtte in maart al over een eerdere landelijke stroomuitval in Cuba. Ook toen bleef de oorzaak aanvankelijk onduidelijk en werd gewezen op de combinatie van brandstoftekorten en verouderde infrastructuur. De recente storingen tonen aan dat er sindsdien geen structurele verbetering is bereikt.
Brandstofaanvoer naar Cuba verder onder druk
De energieproblemen zijn verder toegenomen doordat Cuba minder olie kan invoeren. Venezuela was jarenlang een belangrijke leverancier van voordelige brandstof, maar die aanvoer is sterk teruggelopen. Ook leveringen uit Mexico zijn volgens Reuters gestopt onder toenemende druk van de Verenigde Staten.
De Cubaanse overheid stelt dat Amerikaanse sancties en beperkingen de energiecrisis verergeren. Washington gebruikt economische druk al langer als onderdeel van zijn beleid tegenover Havana. Voor gewone inwoners is vooral het dagelijkse gevolg zichtbaar: lange onderbrekingen, onzekerheid en steeds minder mogelijkheden om voedsel, water en medicijnen veilig te bewaren.
De terugkerende storingen raken bijna ieder onderdeel van het dagelijks leven.
Vitale diensten lopen risico bij langdurige uitval
De landelijke stroomuitval raakt meer dan verlichting alleen. Elektriciteit is nodig voor waterpompen, ziekenhuizen, voedselproductie, koelsystemen, internetverbindingen en telefonie. Tijdens eerdere storingen gaf de netbeheerder voorrang aan ziekenhuizen en andere vitale diensten, maar de beschikbare capaciteit bleef beperkt.
Voor huishoudens betekent een langdurige storing dat koelkasten uitvallen en voedsel sneller bederft. Water bereikt hogere verdiepingen vaak niet wanneer elektrische pompen niet werken. Vooral ouderen, jonge kinderen en mensen die afhankelijk zijn van medische apparatuur lopen extra risico wanneer accu’s, generatoren of brandstof voor noodvoorzieningen tekortschieten.
Voorzichtige opening van Cubaanse energiesector
De Cubaanse regering probeert intussen voorzichtig meer ruimte te geven aan buitenlandse en private partijen in de energiesector. Er is toestemming gegeven voor een eerste project met buitenlandse steun voor brandstofimport. Ook mogen bijna tweehonderd Cubaanse bedrijven deelnemen aan de groothandelsdistributie van brandstof.
Het is nog onduidelijk of deze maatregelen snel verlichting kunnen bieden. Nieuwe brandstofimport kan de druk tijdelijk verminderen, maar lost de slechte staat van centrales en het kwetsbare elektriciteitsnet niet direct op. Grote investeringen, regelmatig onderhoud, betrouwbare reserveonderdelen en stabiele brandstofleveringen blijven noodzakelijk om nieuwe landelijke storingen te voorkomen.
Waarschuwing voor het Caribisch gebied
Voor Suriname en andere landen in het Caribisch gebied is de crisis in Cuba een waarschuwing over de gevolgen van een kwetsbare energievoorziening. Wanneer brandstofaanvoer, onderhoud en productiecapaciteit tegelijk onder druk komen te staan, kunnen storingen snel gevolgen hebben voor gezondheidszorg, drinkwater, voedselveiligheid, telecommunicatie en economische activiteiten.
De situatie blijft zich ontwikkelen. Zolang Unión Eléctrica geen oorzaak en hersteltermijn bekendmaakt, blijft onzeker hoe lang de nieuwste landelijke stroomuitval duurt en hoeveel essentiële diensten volledig kunnen blijven functioneren. Verdere mededelingen van de Cubaanse autoriteiten moeten duidelijk maken of het net stapsgewijs kan worden hersteld of dat inwoners opnieuw rekening moeten houden met dagenlange beperkingen.
