Douane opnieuw onder vuur: parlement wil einde aan misgelopen staatsinkomsten

Aanleiding voor de discussie zijn de uitlatingen van douaneambtenaar Remo Durham, die in het radioprogramma ABC Actueel verschillende vermeende misstanden binnen de douanedienst aan de orde stelde. Volgens hem zouden bepaalde constructies bij invoer en uitvoer ertoe leiden dat belastingverplichtingen worden omzeild. Hij zegt deze zaken meerdere keren intern te hebben aangekaart, maar dat er geen ingrijpende maatregelen zijn genomen.

NPS-fractieleider Jerrel Pawiroredjo stelde tijdens de begrotingsbehandeling dat corruptie bij de douane geen nieuw probleem is, maar wel een probleem dat opeenvolgende regeringen volgens hem onvoldoende hebben aangepakt. Hij wees erop dat het land hierdoor inkomsten misloopt die juist hard nodig zijn.

“Zolang als ik me kan herinneren, van oudsher, is het een diepgeworteld en hardnekkig probleem waar elke regering mee te maken heeft gehad”, zei Pawiroredjo. Volgens hem zijn de patronen bekend: onderfacturering, afwijkende goederencoderingen, gebrek aan controle en het wegkijken bij misstanden. “Alle onderzoeksrapporten tot nu toe hebben één conclusie getrokken over het functioneren van de douane en we hebben er niets mee gedaan”, aldus de NPS-fractieleider.

Durham noemde als voorbeeld de invoer van vis uit China die via Suriname zou worden doorgevoerd naar andere landen in het Caribisch gebied. Bij tijdelijke invoer moet een importeur een zekerheidsstelling betalen aan de Belastingdienst. Volgens Durham wordt het product bij uitvoer echter als Surinaams product opgegeven, waarna de handelaar de betaalde zekerheidsstelling terugkrijgt. Daardoor zouden belastingverplichtingen worden ontweken. Ook stelde hij dat er geen belasting wordt geheven op vis die op open zee, maar binnen de territoriale wateren van Suriname, wordt gevangen.

A20-parlementariër Steven Reyme ondersteunde de oproep van Pawiroredjo en vroeg de regering om serieus na te gaan wat er binnen de douane gaande is. Volgens Reyme gaat het om inkomsten die relatief eenvoudig kunnen worden binnengehaald, mits er daadwerkelijk wordt opgetreden. “Het is low-hanging fruit dat we daar hebben, belastinginkomsten, maar we merken dat de mensen die oprecht hun werk willen doen, niet ondersteund worden”, stelde hij.

Reyme wees er ook op dat Durham volgens hem inmiddels meerdere keren is overgeplaatst, omdat hij misstanden zou hebben aangekaart. Dat roept volgens de parlementariër de vraag op of ambtenaren die integer willen werken voldoende bescherming krijgen binnen de dienst.

Ook VHP-parlementariër Dew Sharman mengde zich in het debat. Hij zei dat hij in het verleden vaker aandacht heeft gevraagd voor misstanden bij de douane. Volgens Sharman kreeg hij destijds van een voormalige minister van Financiën te horen dat die niet wist hoe de situatie moest worden aangepakt. “Zo erg is het daar en het heeft impact op de grote samenleving”, zei hij.

Sharman stelde dat het probleem verder gaat dan alleen gemiste staatsinkomsten. Hij verwees naar een onderzoek van tien tot twaalf jaar geleden, waarbij jongeren als beroepskeuze onder meer drugshandelaar, douanier of politicus zouden hebben genoemd. Volgens hem laat dat zien hoe schadelijk corruptie en gebrek aan integriteit kunnen zijn voor het beeld dat jongeren van bepaalde beroepen krijgen.

“Kijk hoe het brein van onze jeugd helemaal te grabbel wordt gegooid en vernietigd wordt door dit soort beroepen waar de integriteit helemaal zoek is”, aldus Sharman. Hij erkende dat zijn uitspraken binnen delen van het korps gevoelig kunnen liggen, maar benadrukte dat de waarheid volgens hem moet worden gezegd.

De parlementariërs vragen de regering om de signalen over de douane niet opnieuw naast zich neer te leggen. Volgens hen is grondig onderzoek nodig, evenals concrete maatregelen om belastingontduiking, interne bescherming van misstanden en mogelijke corruptie binnen de dienst aan te pakken.