Sharmaine Artist en enkele andere leden van het Inheems Kollectief Suriname hebben op zaterdag 2 mei 2026 een petitie aangeboden aan De Nationale Assemblée. Met het document vragen zij aandacht voor rechtvaardigheid, erkenning van collectieve grondrechten van inheemse volken en bescherming van kwetsbare gemeenschappen.
De petitie werd namens DNA-voorzitter dr. h.c. ir. Michael Ashwin Adhin in ontvangst genomen door DNA-lid Ivanildo Plein, eerste vervanger van de vicevoorzitter van het parlement. Adhin verbleef op dat moment in het buitenland.
Volgens de petitionarissen bestaat er al geruime tijd onzekerheid over de erkenning van grondrechten en de rechtspositie van inheemse gemeenschappen in Suriname. Artist, die de petitie voorlas, stelde dat deze onzekerheid te lang heeft voortgeduurd. “Te lang is er onzekerheid over de erkenning van onze grondrechten en de rechtspositie van inheemse gemeenschappen. Te lang is er onrecht,” zei zij.
Oproep tot onderzoek Pikin Saron
Het Inheems Kollectief Suriname stelt dat internationale verdragen en uitspraken onvoldoende worden nageleefd en dat de stemmen van kwetsbare groepen te weinig worden gehoord. De organisatie roept de overheid op om een onafhankelijk en transparant onderzoek in te stellen naar de gebeurtenissen van 2 mei 2023 te Pikin Saron.
Volgens Artist moet zo’n onderzoek worden gevolgd door erkenning van de slachtoffers. “Wij eisen een onafhankelijk en transparant onderzoek, gevolgd door erkenning van de slachtoffers,” verklaarde zij namens de petitionarissen.
Daarnaast vraagt het collectief om wettelijke erkenning en bescherming van de collectieve grondrechten van inheemse volken. Daarbij wordt verwezen naar de uitspraak van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak van de Lokono- en Kalina-volken tegen Suriname.
Zorgen over leefgebieden en wetgeving
In de petitie wordt ook opgeroepen om de wet bescherming woon- en leefgebieden, beter bekend als de “5 kilometer-straalwet”, niet af te kondigen zolang deze volgens de petitionarissen voorouderlijke gebieden in gevaar brengt. Artist benadrukte dat de overheid eerst in gesprek moet gaan met de rechthebbende gemeenschappen om te voorkomen dat historisch onrecht wordt voortgezet.
Verder vraagt het collectief aandacht voor de gevolgen van grootschalige mijnbouw- en landbouwactiviteiten voor het milieu en de leefgebieden van inheemse en tribale gemeenschappen. In de petitie staat dat wanneer de meest kwetsbare gemeenschappen niet worden beschermd, de hele samenleving haar morele en juridische basis verliest.
Parlement zal petitie bespreken
Plein gaf bij de ontvangst aan dat de inhoud van de petitie binnen het parlement zal worden besproken. Volgens hem zullen alle 51 parlementariërs het document ontvangen en zal rekening worden gehouden met de urgentie die door de indieners naar voren is gebracht. Hij benadrukte dat de zorgen van de indieners ook zorgen zijn van het parlement.
Ook DNA-lid Jennifer Vreedzaam was aanwezig bij de overhandiging. Zij stelde dat wetgeving zorgvuldig en in overleg met alle betrokken actoren en gemeenschappen moet worden voorbereid. Daarmee moet worden voorkomen dat wetten zonder brede consultatie tot stand komen.
Volgens Vreedzaam maken vraagstukken rond grondrechten, natuurbeheer, biodiversiteit en de bescherming van inheemse en tribale gemeenschappen deel uit van bredere wetgevingsprocessen die momenteel in het parlement worden behandeld. Ook DNA-lid Claudie Doornkamp-Sabajo was aanwezig bij de overhandiging.
