Suriname ontvangt 2 scanners en bespreekt strengere controle op Zanderij

Het UNODC controleprogramma voor zeecontainers wordt na veertien jaar geëvalueerd en kan worden uitgebreid naar de Johan Adolf Pengel International Airport. Een delegatie van het United Nations Office on Drugs and Crime is daarvoor op werkbezoek in Suriname. De evaluatiegesprekken begonnen op donderdag 30 juli 2026 en richten zich op de resultaten, knelpunten en toekomstige inrichting.

Het Container Control Programme ging in Suriname van start na de ondertekening van een Memorandum of Understanding tussen de Surinaamse overheid en de UNODC. Het UNODC controleprogramma ondersteunt nationale diensten bij het herkennen en onderscheppen van risicovolle ladingen. De aandacht gaat niet alleen uit naar drugssmokkel, maar ook naar namaakgoederen, illegale medische producten, smokkel van wilde dieren, vuurwapens en andere vormen van grensoverschrijdende criminaliteit.

Programme management officer Bo Shakira Harris van de UNODC leidt de tweedaagse evaluatie. Zij spreekt met vertegenwoordigers van de Veiligheidsdienst Suriname, het Korps Politie Suriname, de douane, het ministerie van Justitie en Politie, de Amerikaanse ambassade en de Port Control Unit op de Dr. Jules Sedney Haven. De gesprekken moeten een breed beeld geven van de uitvoering en de samenwerking.

UNODC controleprogramma mogelijk uitgebreid naar Zanderij

Tijdens het bezoek heeft de UNODC formeel aangeboden om het programma uit te breiden naar de internationale luchthaven op Zanderij. Suriname moet hiervoor een officieel verzoek indienen. Wanneer de voorbereiding volgens planning verloopt, kan in het eerste kwartaal van 2027 een Airport Control Unit operationeel zijn. De gespecialiseerde eenheid moet de controle op passagiersstromen, luchtvracht en risicovolle zendingen versterken.

De uitbreiding is relevant omdat grensoverschrijdende criminaliteit niet uitsluitend via zeehavens verloopt. Ook luchthavens kunnen worden misbruikt voor het vervoer van verdovende middelen, wapens, verboden goederen en illegale medische producten. Een vaste controle eenheid op Zanderij kan ervoor zorgen dat informatie sneller wordt gedeeld en dat verdachte vracht gerichter wordt geselecteerd voor nader onderzoek.

Twee mobiele scanners voor controle van containers

De UNODC heeft tijdens het werkbezoek ook twee mobiele handheld scanners aan Suriname overgedragen. De apparatuur is bestemd voor het controleren van zeecontainers en moet de operationele capaciteit van de Port Control Unit vergroten. De scanners kunnen worden ingezet wanneer een lading na risicoanalyse extra aandacht vereist.

De scanners vormen een aanvulling op het bestaande controlewerk en vervangen geen grondige fysieke inspectie. Effectieve handhaving blijft afhankelijk van getraind personeel, betrouwbare informatie, samenwerking tussen diensten en duidelijke procedures. Binnen het UNODC controleprogramma worden deze onderdelen gecombineerd, zodat controleurs niet willekeurig hoeven te zoeken, maar gericht kunnen optreden op basis van signalen en informatie.

Sterkere controles moeten voorkomen dat havens en luchthavens worden misbruikt door internationale criminele netwerken.

Kleinere zeehavens krijgen meer aandacht

Veiligheidsadviseur van de president Mark Karg zegt dat de evaluatie van het bestaande programma op de eerste plaats komt. “Het programma heeft zich de afgelopen jaren bewezen als een belangrijk instrument in de strijd tegen grensoverschrijdende criminaliteit”, aldus Karg. Volgens hem moet de nieuwe strategie niet alleen gericht zijn op de grootste containerhaven, maar ook op kleinere havens met een ISPS certificering.

Karg stelt dat verschillende kleinere havens jarenlang onvoldoende in beeld zijn geweest en dat daar contrabande heeft plaatsgevonden. “Met de nieuwe strategie zullen ook deze havens worden doorgelicht en waar nodig in lijn worden gebracht met de nationale veiligheidsvoorschriften en de internationale maritieme regelgeving”, zei hij. Daarmee wil de overheid mogelijke zwakke plekken in de logistieke keten beperken.

Belang van informatie en gezamenlijke controles

De aanpak vraagt om nauwe samenwerking tussen politie, douane, veiligheidsdiensten, havenautoriteiten en internationale partners. Criminele organisaties veranderen regelmatig hun werkwijze en zoeken naar locaties waar controles minder intensief zijn. Wanneer de controle op één haven wordt aangescherpt, kunnen smokkelroutes zich verplaatsen naar een andere haven, een luchthaven of een grensovergang. Een landelijke aanpak moet die verschuiving zo snel mogelijk signaleren.

Suriname heeft eerder te maken gehad met drugsvondsten in containers op de Jules Sedney Haven. Key News berichtte onder meer over een drugsvangst door de Narcotica Brigade en de Port Control Unit, waarbij een verdachte substantie in onderdelen van containers werd aangetroffen. Zulke zaken tonen aan waarom gespecialiseerde controle, risicoanalyse en samenwerking tussen verschillende diensten noodzakelijk blijven.

Internationaal netwerk tegen smokkel

Het programma wordt in het Caribisch gebied behalve in Suriname ook uitgevoerd in Guyana, Jamaica, de Dominicaanse Republiek en Barbados. De samenwerking maakt snellere uitwisseling mogelijk van informatie over verdachte ladingen, routes en werkwijzen. Een container die in het ene land wordt geselecteerd, kan immers onderdeel zijn van een transportketen die meerdere havens en landen omvat.

Volgens de Wereld Douane Organisatie zijn het Container Control Programme en het Airport Communication Project sinds april 2024 samengebracht in het bredere Passenger and Cargo Control Programme. Daarbinnen worden gespecialiseerde haven eenheden, luchthaven teams en controle eenheden voor luchtvracht ondersteund met training, begeleiding en beveiligde informatie uitwisseling.

Training en uitvoering bepalen resultaat

Suriname, de UNODC en regionale partners zullen de komende periode gezamenlijke trainingen en controleactiviteiten uitvoeren. Daarbij zal moeten blijken welke aanbevelingen uit de evaluatie worden overgenomen, hoe de nieuwe scanners structureel worden ingezet en welke diensten personeel beschikbaar stellen voor een mogelijke eenheid op Zanderij. Ook de financiering, technische ondersteuning en toegang tot internationale informatiesystemen zijn belangrijk voor de continuïteit.

Het UNODC controleprogramma kan de pakkans vergroten, maar het uiteindelijke resultaat hangt af van consequente toepassing. Regelmatige controles, integriteit binnen de betrokken diensten en opvolging van verdachte signalen blijven essentieel. De aangekondigde uitbreiding naar Zanderij en de extra aandacht voor kleinere havens bieden Suriname de mogelijkheid om de beveiliging van zowel zeevracht als luchtvracht beter op elkaar af te stemmen.

Officieel verzoek van Suriname nog nodig

De Airport Control Unit is nog niet definitief. Eerst moet Suriname het formele verzoek bij de UNODC indienen, waarna verdere afspraken nodig zijn over opleiding, apparatuur, huisvesting en personele bezetting. De genoemde start in het eerste kwartaal van 2027 blijft daarom een verwachting. De evaluatie van het bestaande programma moet duidelijk maken welke verbeteringen op korte termijn haalbaar zijn en welke structurele investeringen nodig blijven.

Voor de Surinaamse samenleving is vooral van belang dat de uitbreiding leidt tot aantoonbaar betere controles, zonder dat legale handel en reizigers onnodig worden vertraagd. De uitwerking van het UNODC controleprogramma moet laten zien hoe veiligheid, internationale samenwerking en een vlotte afhandeling van goederen en passagiers worden verbonden.