Een jaar geleden trad de regering van president Jennifer Simons en vicepresident Gregory Rusland aan met een duidelijke boodschap: Suriname moest worden hersteld.

De nieuwe regering sprak over goed bestuur, versterking van instituties, investeringen in onderwijs en gezondheidszorg, verbetering van de veiligheid en voorbereiding op de ontwikkeling van de olie- en gassector. Ook werd beloofd dat transparantie en een efficiëntere overheid centraal zouden staan.

Na één jaar is het een goed moment om de balans op te maken.

Onderwijs: grote woorden, beperkte investeringen

Onderwijs werd vanaf de eerste dag als prioriteit genoemd. President Simons benadrukte meerdere malen dat kinderen en jongeren de toekomst van Suriname zijn. Leave no child behind was daarbij de slogan.

Voor 2026 is ongeveer 9,7 procent van de begroting bestemd voor onderwijs. Volgens veel onderwijsdeskundigen is dat onvoldoende om de bestaande achterstanden weg te werken.

Scholen kampen nog steeds met achterstallig onderhoud en tekorten aan leermiddelen. Ook bestaat onder leerkrachten ontevredenheid over hun inkomenspositie.

Hoewel verschillende beleidsvoornemens zijn uitgesproken, zijn grote structurele hervormingen in het eerste regeringsjaar nog nauwelijks zichtbaar. De vraag is dan ook hoe overtuigend de regering kan spreken over investeren in onderwijs, wanneer slechts 9,7 procent van de begroting voor deze sector wordt vrijgemaakt.

Gezondheidszorg: achterstanden aangepakt, maar problemen blijven

Ook de gezondheidszorg kreeg prioriteit. De regering stelde dat zij bij haar aantreden werd geconfronteerd met achterstallige betalingen en organisatorische problemen binnen de sector.

Er zijn stappen gezet om de financiële achterstanden in kaart te brengen en af te lossen. Tegelijkertijd worden burgers nog steeds geconfronteerd met tekorten aan medicijnen, druk op zorginstellingen en lange wachttijden.

Een structurele hervorming van de gezondheidszorg is in het eerste regeringsjaar nog niet gerealiseerd.

Veiligheid: aandacht voor criminaliteit, maar zorgen blijven

Op het gebied van veiligheid zijn verschillende operaties uitgevoerd tegen illegale activiteiten, waaronder illegale goudwinning en grensoverschrijdende criminaliteit.

Tegelijkertijd groeide de maatschappelijke onrust over gewapende buitenlandse groepen in het binnenland, het verdwijnen van geld, goud en kwik en de capaciteit van de politie en andere veiligheidsdiensten. Ook de verkeersveiligheid blijft een belangrijk punt van zorg.

De veiligheidsbeleving van veel burgers lijkt na één jaar nog niet wezenlijk te zijn verbeterd.

Infrastructuur: projecten lopen door

Op infrastructureel gebied zijn verschillende projecten voortgezet of opgestart. Het gaat onder meer om wegenprojecten en werkzaamheden op het gebied van waterhuishouding en drainage.

De vraag blijft echter in hoeverre deze projecten voortkomen uit nieuw beleid van de huidige regering of voortzettingen zijn van programma’s die eerder zijn voorbereid en gefinancierd.

De uitvoering van verschillende projecten verloopt bovendien trager dan gehoopt.

Olie en gas: voorbereiding belangrijker dan ooit

Een van de belangrijkste dossiers voor de regering is de aankomende ontwikkeling van de olie- en gassector.

De regering heeft aangegeven dat Suriname zich goed moet voorbereiden, zodat de toekomstige inkomsten daadwerkelijk ten goede komen aan de bevolking. Daarbij wordt gesproken over institutionele versterking, lokaal ondernemerschap, lokale participatie en beter bestuur.

Op belangrijke onderdelen ontbreken echter nog concrete uitvoeringsplannen, meetbare doelstellingen en duidelijke tijdlijnen. Juist met het oog op de verwachte olie-inkomsten zal de regering duidelijk moeten maken hoe zij transparantie, toezicht en een eerlijke verdeling van de opbrengsten wil garanderen.

Leningen en overheidsfinanciën

De regering heeft meerdere malen aangegeven dat zij een moeilijke financiële situatie heeft aangetroffen, met betalingsachterstanden en een zwakke overheidsadministratie.

Daarom werd gekozen voor herstel en ordening, voordat grote nieuwe projecten worden uitgevoerd. Ook de begroting voor 2026 laat zien dat nog steeds gebruik wordt gemaakt van leningen en schenkingen om de begroting sluitend te krijgen.

Dat betekent dat de financiële ruimte van de regering beperkt blijft.

Herstelmaatregelen zijn wel zichtbaar

Na één jaar zijn bepaalde maatregelen wel zichtbaar. Zo zijn zogenoemde quick-scanteams ingezet om achterstanden en problemen binnen verschillende delen van de overheid te inventariseren.

Deze inventarisaties moeten de basis vormen voor verdere hervormingen en beleidsmaatregelen. De samenleving wacht echter nog op de concrete resultaten die uit deze onderzoeken en inventarisaties moeten voortvloeien.

De balans

Na één jaar lijkt de regering-Simons/Rusland vooral een periode van inventariseren, corrigeren en voorbereiden achter de rug te hebben.

Dat sluit aan bij wat vicepresident Gregory Rusland zelf in De Nationale Assemblée verklaarde: het eerste regeringsjaar stond vooral in het teken van herstel. De nadruk moet volgens hem nu verschuiven naar de uitvoering van beleid.

Voor veel Surinamers zal het tweede regeringsjaar daarom bepalend worden. Het zal niet langer uitsluitend moeten gaan over de uitleg van wat de regering bij haar aantreden heeft aangetroffen, maar vooral over de concrete resultaten die zichtbaar worden in de klas, in de gezondheidszorg, op straat en in de portemonnee van de burger.

Juist nu de ontwikkeling van de olie- en gassector dichterbij komt, zal de regering moeten laten zien dat zij niet alleen plannen kan presenteren, maar deze ook tijdig, zorgvuldig en transparant kan uitvoeren.

Alleen dan kan Suriname de kansen van de komende jaren daadwerkelijk benutten.