DNA lid Jerrel Pawiroredjo heeft in De Nationale Assemblee scherpe kritiek geuit op de planning bij EnergieBedrijven Suriname. Volgens hem toont de opnieuw aangekondigde loadshedding aan dat structurele keuzes over capaciteit, investeringen en alternatieve energiebronnen niet langer kunnen worden uitgesteld.
De kritiek op de loadshedding in Suriname laaide opnieuw op nadat EnergieBedrijven Suriname bekendmaakte dat het elektriciteitsverbruik de afgelopen weken sterker is gestegen dan was voorspeld. DNA lid Jerrel Pawiroredjo liet in het parlement weten weinig begrip te hebben voor de terugkerende tekorten en de manier waarop het staatsbedrijf daarop reageert.
“Mijn groenteman kan beter plannen dan EBS”, zei Pawiroredjo. Volgens hem is zijn groenteman in staat rekening te houden met vraag en aanbod, terwijl dat bij een bedrijf dat verantwoordelijk is voor een essentiële voorziening volgens hem onvoldoende zichtbaar gebeurt. Hij wees erop dat elektriciteit een basisvoorwaarde is voor economische ontwikkeling, dienstverlening en het dagelijks functioneren van huishoudens.
De parlementariër stelde dat Suriname niet telkens opnieuw geconfronteerd zou mogen worden met een tekort aan productiecapaciteit. Hij vroeg de regering of bij EBS voldoende prognoses worden gemaakt en of historische verbruiksgegevens, groeicijfers en andere statistieken daadwerkelijk worden gebruikt bij de planning van de elektriciteitsvoorziening.
Pawiroredjo koppelt loadshedding Suriname aan personeelsbeleid
Volgens Pawiroredjo moet ook worden gekeken naar de wijze waarop leidinggevende en andere belangrijke functies binnen staatsbedrijven worden ingevuld. Hij suggereerde dat het huidige tekort mede het gevolg kan zijn van onvoldoende deskundigheid op cruciale posities. “We moeten nu echt van deze politieke benoemingen af”, stelde hij.
De kritiek komt op een moment waarop EBS zelf heeft aangegeven dat het elektriciteitsverbruik groter is dan vooraf was voorspeld. Het bedrijf meldde op 25 augustus dat het beschikbare vermogen al zwaar onder druk stond en dat er geen reservevermogen beschikbaar is. Daardoor moeten delen van Paramaribo, Para, Wanica, Commewijne en Saramacca beurtelings worden afgeschakeld. Volgens de officiële mededeling van EBS kan een uitschakeling minimaal drie uur duren.
Vragen over zonne energie en nieuwe capaciteit
Pawiroredjo vroeg de regering daarnaast naar de voortgang van alternatieve energieprojecten. Hij verwees naar initiatieven voor zonne energie die volgens hem eerder door Staatsolie zijn voorbereid. De parlementariër wil weten in welke fase deze projecten zich bevinden en welke rol EBS speelt bij de uitvoering ervan.
“Hoe staat het met die projecten? Wat doet de EBS daaraan, want we kunnen niet zo verder”, zei Pawiroredjo. De vraag naar alternatieve bronnen speelt al langer, omdat Suriname voor een stabiele elektriciteitsvoorziening niet uitsluitend afhankelijk kan blijven van bestaande thermische productie en waterkracht. Nieuwe capaciteit vraagt bovendien om tijdige investeringen, duidelijke besluitvorming en een meerjarige planning.
Ook Asabina plaatst vraagtekens bij uitleg EBS
Ook DNA lid Ronny Asabina uitte kritiek op de informatievoorziening rond de stroomproblemen. Volgens hem is de informatie die EBS met de samenleving deelt niet altijd voldoende controleerbaar. Hij vroeg de regering om duidelijk te maken welke factoren precies verantwoordelijk zijn voor de huidige tekorten.
“Heeft de loadshedding te maken met de verhoogde brandstofkosten? Heeft men minder geld om energie beschikbaar te stellen? Heeft dit te maken met de capaciteit van het stuwmeer?”, vroeg Asabina. Hij wil dat de regering en het energiebedrijf meer inzicht geven in de financiële, technische en operationele oorzaken van de loadshedding in Suriname.
“Mijn groenteman kan beter plannen dan EBS.”
Jaarverslagen en transparantie onder vuur
Asabina stelde daarnaast vragen over de financiële verantwoording van EBS. Volgens hem dateert het laatste beschikbare jaarverslag van het bedrijf uit 2018. Hij vroeg zich af hoe beleid kan worden beoordeeld en gecontroleerd wanneer recente financiële informatie volgens hem niet of onvoldoende beschikbaar is.
“Hoe kan op zo een manier beleid gemaakt en uitgevoerd worden?”, vroeg de parlementariër. De opmerkingen raken aan een breder debat over transparantie bij staatsbedrijven. Voor De Nationale Assemblee is actuele financiële informatie belangrijk om investeringen, subsidies, leningen, operationele kosten en de noodzaak van nieuwe financiering te kunnen beoordelen.
Elektriciteitswet en rol Energie Autoriteit
Asabina wees ook op de bestaande wetgeving voor de energiesector en de rol van de Energie Autoriteit Suriname. Volgens hem is in de wet vastgelegd hoe verantwoordelijkheden binnen de sector moeten worden verdeeld, maar wordt die structuur nog onvoldoende uitgevoerd. Hij stelde dat EBS zich uiteindelijk vooral op de distributie van elektriciteit zou moeten richten.
De Energie Autoriteit Suriname beschrijft het Elektriciteit Sector Plan als een beleidskader voor de verdere ontwikkeling en regulering van de elektriciteitssector. Daarin komen onder meer capaciteitsplanning, infrastructuur, betrouwbaarheid en de toekomstige ontwikkeling van de sector aan de orde. De discussie in het parlement richt zich daarmee niet alleen op de huidige stroomonderbrekingen, maar ook op de uitvoering van bestaande plannen.
Energiecrisis was eerder voorzien
De huidige discussie over loadshedding in Suriname staat niet op zichzelf. Key News berichtte in januari 2025 dat toenmalig EBS directeur Leo Brunswijk al waarschuwde dat ongeveer 30 megawatt extra vermogen nodig was om dreigende tekorten op te vangen. Hij sprak toen over tientallen miljoenen Amerikaanse dollars die nodig konden zijn om de energiecrisis tijdelijk te overbruggen.
Ook vicepresident Gregory Rusland gaf deze week aan dat opnieuw met EBS moet worden gesproken over beschikbare capaciteit, de groei van de elektriciteitsvraag en noodzakelijke investeringen. Volgens Rusland zijn de problemen in de energiesector niet plotseling ontstaan en moet bij energieplanning jaren vooruit worden gekeken. Key News berichtte eerder over deze oproep van de vicepresident.
Politieke druk op regering neemt toe
De opmerkingen van Pawiroredjo en Asabina vergroten de politieke druk op de regering om meer duidelijkheid te geven over de oorzaken van de loadshedding in Suriname en over de maatregelen die op korte en lange termijn worden genomen. Daarbij gaat het niet alleen om extra productievermogen, maar ook om goed bestuur, financiële transparantie en uitvoering van bestaande plannen.
EBS stelt dat het huidige elektriciteitsverbruik hoger ligt dan was voorzien en waarschuwt dat het ontbreken van reservevermogen de situatie kwetsbaar maakt. Wanneer daarnaast een productie eenheid onverwacht uitvalt, kan het tekort verder toenemen en kunnen meer gebieden moeten worden afgeschakeld. Daarmee blijft de vraag centraal staan hoe snel structureel nieuwe capaciteit beschikbaar kan komen.
Voor burgers en bedrijven is vooral van belang wanneer de elektriciteitsvoorziening weer stabieler wordt en hoe nieuwe periodes van grootschalige uitschakelingen kunnen worden voorkomen. Zolang daar geen duidelijke planning met meetbare termijnen tegenover staat, zal de discussie over verantwoordelijkheid bij EBS en de regering naar verwachting in De Nationale Assemblee blijven terugkeren.
