Bijna 4.800 schoolplekken tekort voor vierjarigen richting oktober

Het tekort aan schoolplekken voor vierjarigen vormt een van de grootste logistieke uitdagingen voor het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur richting oktober. Uit de presentatie van minister Dirk Currie blijkt dat het Centraal Bureau voor Burgerzaken 9.244 vierjarigen in zijn bestand heeft. Als al deze kinderen in het nieuwe schooljaar instromen in leerjaar 1, is de door de minister genoemde huidige capaciteit op de basisscholen niet voldoende.

Volgens Currie hebben 4.786 kinderen zich inmiddels geregistreerd voor een plek in leerjaar 1. Daarvan deden 2.572 leerlingen mee aan de online voorregistratie die in juli werd gehouden. Daarnaast zijn 2.214 kinderen via de scholen geregistreerd tijdens de inschrijvingsdagen van 22, 23 en 24 juli. Daarmee is iets meer dan de helft van de totale groep vierjarigen al in het registratiesysteem opgenomen.

Tegelijkertijd zijn er volgens de cijfers van het CBB nog 4.458 vierjarigen die nog niet zijn aangemeld. Currie benadrukte dat de inschrijvingen niet zijn afgesloten. Er kunnen dus dagelijks nieuwe aanmeldingen bijkomen. Als de resterende groep zich alsnog volledig aanmeldt, groeit de vraag tot het volledige CBB aantal van 9.244 kinderen. De uiteindelijke omvang van het probleem hangt daarom niet alleen af van nieuwe lokalen, maar ook van hoeveel van deze kinderen daadwerkelijk in het Surinaamse basisonderwijs worden ingeschreven.

Tekort aan schoolplekken loopt op tot 4.800

Op dit moment zijn volgens de presentatie 356 scholen beschikbaar die samen 4.444 plekken aanbieden. Wanneer die capaciteit wordt afgezet tegen de totale groep van 9.244 vierjarigen, ontstaat een verschil van precies 4.800 plaatsen. Dat cijfer gaat dus uit van de situatie waarin alle vierjarigen die bij het CBB zijn geregistreerd daadwerkelijk in oktober naar leerjaar 1 gaan.

Een andere opvallende vergelijking is dat de 4.786 kinderen die zich al hebben geregistreerd, nu al met 342 boven de genoemde capaciteit van 4.444 plekken uitkomen. Dat betekent niet automatisch dat 342 kinderen zonder school zitten, omdat de plaatsing nog wordt verwerkt en extra capaciteit in voorbereiding is. Een aanmelding betekent bovendien nog niet dat een kind al aan een specifieke school is toegewezen. Het ministerie moet de registraties eerst verwerken en vervolgens bepalen waar ruimte beschikbaar is. Het verschil laat wel zien hoe groot de druk op de beschikbare capaciteit momenteel is.

Extra lokalen moeten druk vóór oktober verlichten

De minister zei dat het ministerie werkt aan uitbreiding van de capaciteit. Er worden scholen en extra lokalen gebouwd en de verwachting is dat een deel daarvan in oktober kan worden ingezet. Daarmee moet extra ruimte ontstaan om zoveel mogelijk kinderen te plaatsen. Currie maakte tijdens zijn presentatie echter niet duidelijk hoeveel extra plaatsen voor de start van het schooljaar daadwerkelijk beschikbaar zullen komen. Ook is nog niet bekend hoe die nieuwe capaciteit over de verschillende districten en scholen wordt verdeeld.

De uitbreiding komt bovenop bredere werkzaamheden aan de onderwijsinfrastructuur. De regering heeft eerder een landelijk renovatieprogramma voor scholen aangekondigd. Volgens de Communicatie Dienst Suriname is daarvoor SRD 560 miljoen uitgetrokken. Renovatie van bestaande scholen levert niet in alle gevallen extra plaatsen op, maar de werkzaamheden moeten wel bijdragen aan betere en veiligere schoolgebouwen.

De huidige capaciteit blijft ver achter bij de mogelijke instroom van 9.244 vierjarigen.

Niet alleen gebouwen, ook leerkrachten zijn nodig

Meer lokalen alleen lossen het capaciteitsprobleem niet volledig op. Voor extra klassen zijn ook voldoende leerkrachten nodig. Key News meldde eerder dat het Surinaamse onderwijs volgens Currie met een tekort van minstens 214 leerkrachten kampt. In het basisonderwijs ontbreken 54 leerkrachten in de onderbouw en 45 in de bovenbouw.

Dat maakt de voorbereiding op oktober complexer. Wanneer nieuwe lokalen worden geopend, moet het ministerie tegelijkertijd zorgen voor leerkrachten, meubilair, leermiddelen en andere voorzieningen. Currie heeft eerder aangegeven dat het ministerie onder meer wil kijken naar de uitstroom van pedagogische opleidingen en afgestudeerden direct een baan wil aanbieden om tekorten sneller op te vangen.

Ook tekort aan plekken bij overgang naar leerjaar 9

De problemen beperken zich niet tot kinderen die voor het eerst naar school gaan. Uit de presentatie van Currie kwam ook naar voren dat bij de overgang van leerjaar 8 naar leerjaar 9 ongeveer 2.592 leerlingen moeten worden geplaatst op een school voor voortgezet onderwijs. Daar zijn volgens de minister momenteel slechts 1.496 plekken beschikbaar.

Dat levert op dit niveau een tekort van 1.096 plaatsen op. “Dus we zitten met een overschot van 1.096 leerlingen die geplaatst moeten worden”, zei Currie. Het ministerie is volgens hem bezig met de verwerking van alle inschrijvingen. Uiterlijk 30 augustus wil het departement beginnen met de plaatsing van deze leerlingen.

Plaatsing wordt komende weken bepalend

Voor ouders en verzorgers worden de komende weken belangrijk. Zolang nog niet alle vierjarigen zijn aangemeld en nieuwe lokalen nog niet allemaal inzetbaar zijn, kan de uiteindelijke verdeling per school veranderen. Een landelijk capaciteitstotaal zegt bovendien niet alles over de situatie in afzonderlijke buurten en districten. Wanneer de vraag zich vooral concentreert in dichtbevolkte gebieden, kunnen scholen daar sneller vol raken terwijl elders nog plaatsen beschikbaar zijn. Het ministerie zal daarom ook naar de geografische spreiding van de beschikbare plekken moeten kijken.

De cijfers roepen daarnaast vragen op over de jaarlijkse planning van de instroom. De bevolkingsadministratie geeft vooraf een indicatie van het aantal kinderen dat de leeftijd bereikt waarop zij naar school gaan. Daardoor kan vroegtijdig worden geraamd hoeveel lokalen, leerkrachten en schoolplaatsen nodig zijn. Voor het schooljaar dat in oktober begint, ligt de directe uitdaging echter bij het tijdig creëren en verdelen van duizenden plaatsen.

Currie heeft aangegeven dat nieuwe aanmeldingen zullen blijven worden verwerkt en dat kinderen op een school geplaatst moeten worden. De komende periode zal moeten blijken hoeveel extra capaciteit vóór oktober daadwerkelijk gereedkomt en of daarmee het tekort aan schoolplekken voldoende kan worden teruggebracht om de volledige instroom op te vangen.