Ter gelegenheid van Ketikoti Dei op 1 juli roept Fiti Makandra de nazaten van Inheemse volken en Afrikaanse voorouders op om samen verder te werken aan heling, herstel en een gedeelde toekomst. In een communiqué met als titel Terugblik op een gedeeld verleden benadrukken de leiders van Fiti Makandra dat de afschaffing van de slavernij niet alleen een moment van herdenking is, maar ook van bezinning en vooruitkijken.
Volgens Fiti Makandra blijft de periode van slavernij, ruim vier eeuwen later, onderwerp van nationaal en internationaal gesprek. Daarbij wordt gewezen op de verdrijving van Inheemsen van hun grondgebied, de rol van Afrikaanse tussenpersonen in de slavenhandel en de manier waarop Europese machthebbers omgingen met slaafgemaakte Afrikanen. De organisatie stelt dat het systeem van de trans-Atlantische slavernij, dat was gericht op economisch gewin, behoort tot de “meest gruwelijke misdaden tegen de menselijkheid ooit”.
Tegelijkertijd wil Fiti Makandra niet alleen stilstaan bij het leed, maar ook bij de kracht en veerkracht van de voorouders. In het communiqué wordt gewezen op de samenwerking tussen Inheemse volken, hun gezamenlijke strijd tegen koloniale machthebbers en de steun die gevluchte Afrikaanse voorouders kregen van Inheemse gemeenschappen. Die verbondenheid droeg volgens de organisatie bij aan succesvolle bevrijdingsacties en aan het ontstaan van zelfstandige leefgemeenschappen in het binnenland.
Fiti Makandra benadrukt ook dat de mensen die in 1863 vrijkwamen, vooruitdachten aan volgende generaties. Zij kochten gezamenlijk plantages aan als gemeenschappelijk bezit voor hun “kindskinderen”. Die gedachte van samen optrekken, elkaar beschermen en investeren in de toekomst moet volgens de organisatie ook vandaag leidend zijn.
De organisatie verwijst daarbij naar de historische Grankrutu van augustus 2025, waar de nazaten van betrokken groepen elkaar om vergiffenis vroegen voor het leed dat zij elkaar over en weer hebben aangedaan. Volgens Fiti Makandra werd daar symbolisch een verbond gesloten door elkaar water te geven, met als doel samen verder te gaan en vreedzaam met elkaar te leven.
Voor de komende periode wil Fiti Makandra verdergaan met consultaties en gesprekken met leiders van leefgemeenschappen en prominente nazaten. Ook wil de organisatie in overleg treden met de centrale overheid om het pad naar heling en herstel gezamenlijk voort te zetten.
In haar oproep vraagt Fiti Makandra aan nazaten van Inheemsen en Afrikaanse voorouders om zich te verenigen met de leiders van Afro- en Inheemse leefgemeenschappen, waar zij zich ook bevinden. De organisatie stelt dat de toekomst niet afhankelijk moet worden gemaakt van middelen die door anderen worden toegezegd, maar dat gemeenschappen op basis van een gezamenlijke ideologie hun eigen toekomst moeten bepalen.
“Laten wij dan samen met alle andere Sranan man nanga uma onze Switi Sranan opbouwen,” aldus Fiti Makandra.
