,De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) heeft een nieuwe reeks beleidsnota’s gelanceerd om landen in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika en het Caribisch gebied te ondersteunen bij het versterken van langdurige zorg. Volgens de organisatie is die stap nodig vanwege de snelle vergrijzing en de toenemende zorgvraag in de regio.
PAHO stelt dat in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied naar schatting 14,4 procent van de mensen van 65 jaar en ouder langdurige zorg nodig heeft. Dat komt neer op ongeveer 8 miljoen personen. Naar verwachting zal dat aandeel tegen 2050 stijgen naar 16 procent.
Langdurige zorg heeft betrekking op ondersteuning voor mensen die door een chronische ziekte, beperking of afhankelijkheid niet zelfstandig hun dagelijkse activiteiten kunnen uitvoeren. Het gaat onder meer om hulp bij baden, aankleden, eten, toiletgebruik, verplaatsen en het innemen van medicijnen.
Volgens Patricia Morsch, regionaal adviseur Gezond Ouder Worden bij PAHO, omvat langdurige zorg alle betaalde en onbetaalde activiteiten die bijdragen aan het behouden of verbeteren van iemands functioneren. Ook compenseert deze zorg het tijdelijke of blijvende verlies van zelfstandigheid. Hoewel zorgbehoeften op elke leeftijd kunnen ontstaan, komen die volgens haar vaker voor naarmate mensen ouder worden.
PAHO benadrukt dat niet alle mensen met een beperking langdurige zorg nodig hebben, maar waarschuwt tegelijk dat ernstige functionele beperkingen in de regio toenemen. Dat hangt samen met de stijging van niet-overdraagbare aandoeningen, waaronder neurologische en psychische aandoeningen, en met de vergrijzing van de bevolking.
De organisatie wijst erop dat de huidige zorgsystemen kampen met grote uitdagingen. Zo is de dekking van diensten beperkt, is er een tekort aan zorgverleners en wordt zorgarbeid vaak onvoldoende gewaardeerd. Daarnaast ontbreekt het in veel gevallen aan voldoende gegevens om beleid goed te kunnen onderbouwen.
Een belangrijk knelpunt is volgens PAHO dat bijna 70 procent van de langdurige zorg in de regio wordt verleend door vrouwen binnen het gezin, vaak zonder betaling of voldoende ondersteuning. Dat legt een zware last op hen en onderstreept de blijvende ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Beleidsmaatregelen moeten zich daarom niet alleen richten op mensen die zorg ontvangen, maar ook op degenen die die zorg verlenen.
PAHO stelt verder dat de Covid-19-pandemie het belang van langdurige zorg zichtbaarder heeft gemaakt. Daardoor is volgens de organisatie ook ruimte ontstaan om te werken aan meer geïntegreerde systemen, waarbij gezondheidszorg en sociale bescherming beter op elkaar worden afgestemd en het individu en diens familie centraal staan.
Met de nieuwe documenten wil PAHO uitvoering geven aan het Regionaal Beleid voor Langdurige Zorg 2025 – 2034. De beleidsnota’s moeten landen voorzien van concrete aanbevelingen om de toegang, kwaliteit en rechtvaardigheid van langdurige zorg te verbeteren.
De eerste drie publicaties richten zich op persoonsgerichte langdurige zorg, de rollen en rechten van betaalde en onbetaalde zorgverleners, en de sturing en financiering van langdurige zorgsystemen. De stukken zijn ontwikkeld in samenwerking met internationale partners, waaronder de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) en de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB).
De documenten bevatten volgens PAHO kernbegrippen, voorbeelden uit verschillende landen en praktische aanbevelingen om het bestuur te versterken, het aantal zorgverleners uit te breiden, de integratie van diensten te verbeteren en duurzame financieringsmechanismen te ontwikkelen.
PAHO benadrukt dat langdurige zorg niet beperkt moet blijven tot instellingen, maar vooral in woningen en gemeenschappen moet worden aangeboden, met respect voor de rechten, waardigheid, autonomie en voorkeuren van mensen.
De publicatie van de beleidsnota’s komt op een moment waarop de Verenigde Naties halverwege het Decennium van Gezond Ouder Worden 2021 – 2030 zijn. Binnen die agenda geldt langdurige zorg als een van de prioritaire actiegebieden. Volgens Morsch is versterking van langdurige zorg essentieel om te komen tot eerlijkere, beter geïntegreerde en meer mensgerichte systemen voor gezondheidszorg en sociale bescherming.
