Peling Bergi laat zien hoe groot de afstand is tussen bestuurlijke aandacht en daadwerkelijke oplossingen. Terwijl mijnbouwactiviteiten het leefgebied van lokale gemeenschappen aantasten, blijven concrete antwoorden over vergunningen, toezicht, herstel en verantwoordelijkheid uit.

We gaan kijken. We stellen vragen. We spreken onze verontwaardiging uit. Er komt een brief, een bezoek, een commissie of een nieuw overleg. Daarna wordt het stil.

Voor de mensen die in het binnenland wonen, blijven de gevolgen bestaan. Een beschadigde toegangsweg. Een afgegraven gebied. Onzekerheid over de kwaliteit van het water. En steeds opnieuw moeten uitleggen dat het bos, waarin anderen vooral grondstoffen zien, hun leefgebied is.

Peling Bergi laat zien hoe groot de afstand is tussen bestuurlijke aandacht en een daadwerkelijke oplossing.

Onduidelijkheid over mijnbouwactiviteiten

TFD was ter plaatse en zag de omvangrijke mijnbouwactiviteiten: graafmachines, afgravingen, transport van materiaal en verwerkingslocaties. Het ging niet om kleinschalige werkzaamheden die ergens onopgemerkt met een schop werden uitgevoerd.

Toch bestond onduidelijkheid over wie daar precies werkzaam was, welke rechten en vergunningen daarvoor waren verleend en wie toezicht hield op de activiteiten.

Op 19 september bezochten ook DNA-leden Rabin Parmessar en Michael Marengo het gebied. Wij waren die dag eveneens aanwezig.

Op 25 september verzochten de parlementariërs de president om een tijdelijke stillegging van de werkzaamheden en een onafhankelijk onderzoek.

Zijin nam contact op met TFD en verklaarde bovendien dat het de overheid al sinds januari 2020 op de activiteiten had gewezen. Volgens het bedrijf beschikte het over exploratierechten in het gebied, voerde het de betreffende goudwinning niet zelf uit en had het daarvoor ook geen toestemming gegeven.

Sinds 2020 wordt er gewaarschuwd, en in 2026 vragen we nog steeds wie er werkzaam is en op basis van welke vergunningen of rechten. Dat vraagt om verantwoording van de instanties die deze meldingen hebben ontvangen.

Controle zonder duidelijke uitkomsten

Nadien werd melding gemaakt van een controle. Op 1 oktober bezocht de Commissie Ordening Goudsector Peling Bergi.

De aanwezige ondernemer verklaarde dat de werkzaamheden al enkele dagen stillagen. Hij werd gewezen op de geldende regels.

Maar een bezoek en een waarschuwing geven de samenleving nog geen duidelijkheid over welke vergunningen zijn gecontroleerd, wat daarbij is vastgesteld en welke besluiten daarop zijn gevolgd.

En precies daar zit het probleem: we horen over activiteiten van de overheid, maar krijgen onvoldoende duidelijkheid over de resultaten.

Dorpelingen moeten aandacht afdwingen

Ook de dorpelingen hebben aandacht moeten afdwingen. Zij barricadeerden een weg omdat volgens hen twee oude toegangswegen waren vernield.

Gebieden die zij voorheen bezochten, onder meer om te jagen, waren daardoor niet meer bereikbaar. TFD was aanwezig om hun klachten vast te leggen.

De districtscommissaris van Brokopondo, Gregory van der Kamp, vroeg de bewoners de barricade op te heffen. Het districtsbestuur zou de situatie onderzoeken en met de betrokkenen bijeenkomen. Als zou blijken dat de wegen opzettelijk waren vernield, zou hij zorgen voor herstel.

Volgens Daniël Bueno de Mesquita zijn de wegen echter nog steeds niet hersteld, ontbreekt terugkoppeling en is de beloofde krutu uitgebleven.

Zonder informatie weten de dorpelingen niet of de schade daadwerkelijk is onderzocht en of opzettelijke vernieling is vastgesteld.

TFD heeft geprobeerd een reactie van de districtscommissaris te krijgen, maar tot het moment van publicatie was geen reactie ontvangen.

Van dorpelingen wordt gevraagd vertrouwen te hebben in overleg. Dan moet dat overleg ook daadwerkelijk plaatsvinden.

Het bestuur moet duidelijk maken wat is onderzocht, wat de uitkomsten zijn en welke maatregelen zullen worden getroffen.

Anders wordt een bestuurlijke toezegging niet meer dan een vorm van voor-de-gek-houderij.

Leefgebieden staan onder druk

Dit is onderdeel van een veel groter probleem.

Inheemse en tribale gemeenschappen moeten telkens opnieuw aandacht vragen voor de bescherming van hun leefomgeving, terwijl anderen daar economische activiteiten ontplooien.

Onderzoek van de Universiteit Utrecht beschrijft bijvoorbeeld hoe mensen van buiten marrongemeenschappen goud delven in hun leefgebieden zonder toestemming van het traditionele gezag, soms zelfs op heilige grond.

Voor degenen die daar wonen, is het verlies van toegang tot het bos geen klein ongemak.

Het raakt hun voedselvoorziening, inkomen, cultuur en zelfstandigheid. Wie een weg vernielt of een gebied ontoegankelijk maakt, verandert het leven van anderen.

Dat verdient meer bestuurlijke urgentie dan een volgend gesprek zonder duidelijke uitkomst.

Brownsberg toont kwetsbaarheid beschermde gebieden

Ook de situatie op Brownsberg laat zien dat zelfs de status van beschermd natuurgebied geen vanzelfsprekende bescherming biedt.

Op 11 augustus 2026 nam de Commissie Ordening Kleinschalige Goudsector bij de Irenevallen mijnbouwmaterieel in bewaring en sommeerde zij illegale goudzoekers het gebied te verlaten.

Dat is concreet optreden.

Maar bescherming moet ook na zo’n actie standhouden. Het resultaat moet zijn dat de illegale winning niet wordt hervat en verdere schade wordt voorkomen.

Vijftien jaar ordening, maar waar zijn de resultaten?

Suriname spreekt al sinds 2011 over de ordening van de goudsector.

Vijftien jaar later blijven registratie, toezicht en het tegengaan van illegale activiteiten terugkerende opdrachten.

Ondanks de inspanningen op het gebied van Ordening Goudsector (OGS) blijven illegale mijnbouwactiviteiten en het gebruik van kwik ernstige problemen.

Dat betekent niet dat er in al die jaren niets is gedaan. Het betekent wel dat de bevolking recht heeft op een kritische beoordeling van wat al die inspanningen daadwerkelijk hebben opgeleverd.

Hoeveel locaties zijn gecontroleerd? Hoeveel overtredingen zijn beëindigd? Welke gebieden zijn hersteld? En waar wordt gecontroleerd of opgelegde maatregelen daadwerkelijk worden nageleefd?

Op 7 oktober werden opnieuw beleids- en managementteams geïnstalleerd om de artisanale goudsector te transformeren en de oprichting van een nationale goudautoriteit voor te bereiden.

Die voorbereiding mag geen nieuwe wachtruimte worden voor problemen die zich vandaag al voordoen.

Een nieuwe organisatie ontslaat bestaande instanties niet van hun verantwoordelijkheid.

Vergunningen en bedrijfsgegevens moeten worden gecontroleerd

Natuurlijk kan onderzoek tijd kosten. Water- en bodemmonsters moeten zorgvuldig worden onderzocht. Ook moet worden voorkomen dat vermoedens als bewezen feiten worden gepresenteerd.

Maar de basiscontrole behoort geen eindeloze zoektocht te zijn.

Wie voert de werkzaamheden uit? Namens welke onderneming? Op welke locatie? Met welke toestemming en onder welke voorwaarden?

Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel en Fabrieken (KKF) beantwoordt slechts een deel van die vragen.

Het verstrekte uittreksel van Manzanglon Gold N.V. vermeldt bijvoorbeeld een directeur en de bedrijfsdoelstellingen. Daarmee is echter nog geen mijnbouwrecht op een specifieke locatie aangetoond.

Juist daarom moeten de bevoegde instanties de bedrijfsgegevens, concessies, vergunningen en feitelijke werkzaamheden naast elkaar leggen.

Ook moet worden vastgesteld welke stoffen worden gebruikt en hoe afvalwater en reststoffen worden behandeld.

Onderzoek naar mogelijk gebruik van chemicaliën bij Peling Bergi moet duidelijkheid verschaffen. Vermoedens alleen zijn onvoldoende.

Maar onzekerheid mag evenmin jarenlang blijven bestaan doordat controles niet worden afgerond of de uitkomsten niet bekend worden gemaakt.

Waar overtredingen zijn, moet worden ingegrepen

Waar overtredingen worden vastgesteld, moeten maatregelen volgen.

Waar activiteiten zonder de vereiste toestemming plaatsvinden, moet de bevoegde instantie ingrijpen.

Waar stillegging nodig is om verdere schade te voorkomen, moet dat besluit worden genomen én gehandhaafd.

En waar schade is veroorzaakt, moet herstel worden afgedwongen.

Daarvoor zijn bestuurders en toezichthouders aangesteld.

De regering moet richting geven en verantwoordelijkheid nemen. Het districtsbestuur moet afspraken nakomen en dorpelingen informeren. Toezichthouders moeten hun onderzoeken afronden en waar nodig optreden.

Ook DNA-leden moeten na hun veldbezoeken en schriftelijke verzoeken blijven controleren wat de regering met hun bevindingen en aanbevelingen doet.

Verontwaardiging op locatie heeft weinig waarde als niemand daarna concrete antwoorden opeist.

Peling Bergi mag geen vergeten dossier worden

Ondertussen kan de schade onomkeerbaar worden.

Een afgegraven berg wacht niet op een vergadering. Een gemeenschap krijgt haar vertrouwde leefomgeving niet terug door de installatie van een nieuwe commissie.

Peling Bergi mag daarom niet eindigen als het volgende onderwerp waarover iedereen zich korte tijd bezorgd heeft gemaakt.

Er moeten controleerbare besluiten komen.

Wat is vastgesteld? Welke werkzaamheden mogen doorgaan en welke moeten worden stopgezet? Wie herstelt de beschadigde wegen? En wanneer krijgen de dorpelingen duidelijkheid?

Hoe langer die antwoorden uitblijven, hoe meer terrein de mensen verliezen die daar wonen.

En hoe groter de schade wordt die Suriname later zal moeten herstellen.