Een delegatie van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), onder leiding van Anastasia Guscina, heeft van 5 tot 14 februari overleg gevoerd met de Surinaamse autoriteiten over het afronden van de negende en laatste evaluatie van het 36 maanden durende Extended Fund Facility (EFF)-programma. Dit programma werd in december 2021 goedgekeurd door het IMF-bestuur en heeft als doel Suriname te ondersteunen bij economische hervormingen.
De IMF-delegatie heeft een principeakkoord bereikt met de Surinaamse autoriteiten over de afronding van het economische hervormingsprogramma. Uit de evaluatie blijkt dat Suriname bijna alle kwantitatieve doelstellingen heeft behaald, met uitzondering van het doel voor het primaire begrotingssaldo. Desondanks nemen de autoriteiten maatregelen om ervoor te zorgen dat het streefcijfer van een primair overschot van 2,7% van het BBP in 2025 binnen handbereik blijft.
Wanneer de IMF-directie het akkoord goedkeurt en alle beleidsvoorwaarden zijn vervuld, zal Suriname toegang krijgen tot 46,8 miljoen speciale trekkingsrechten (ongeveer USD 61,4 miljoen). Dit brengt de totale uitbetalingen binnen het programma op 430,7 miljoen SDR (ongeveer USD 565,4 miljoen).
Economische Groei en Toename Investeerdersvertrouwen
Volgens het IMF heeft Suriname aanzienlijke vooruitgang geboekt in het realiseren van de doelstellingen van het programma. De economische groei wordt voor 2025 geschat op 3%, de inflatie blijft dalen, de internationale reserves zijn op een comfortabel niveau en het vertrouwen van investeerders keert terug. De risico-opslagen op Surinaamse staatsobligaties zijn gedaald tot historisch lage niveaus, wat aantoont dat Suriname de toegang tot de internationale kapitaalmarkt aan het herstellen is.
De vooruitzichten voor de middellange termijn zijn aanzienlijk verbeterd. De definitieve investeringsbeslissing (FID) voor offshore olieproductie, gepland voor 2028, biedt perspectief voor toekomstige economische stabiliteit en groei.
Uitdagingen en Beleidsaanpassingen
Ondanks de positieve ontwikkelingen blijft Suriname geconfronteerd met enkele uitdagingen, waaronder capaciteitsbeperkingen en een complex sociaal-politiek klimaat. De regering bleef in 2024 onder het verwachte niveau voor niet-belastinginkomsten en maakte hogere uitgaven aan elektriciteitsubsidies en noodsteun aan rijstboeren, die door droogte getroffen werden.
De regering heeft reeds maatregelen genomen om de begrotingsdiscipline te handhaven en de begrotingsdoelstellingen voor 2025 te realiseren. De recente goedkeuring van de Wet op Openbare Financiën, inclusief een fiscale regel en een Spaar- en Stabilisatiefonds, draagt bij aan een transparant en efficiënt beheer van de toekomstige olie-inkomsten. Daarnaast is verdere hervorming nodig om de efficiëntie en transparantie in de energiesector te vergroten.
Sociale Bescherming en Armoedebestrijding
Het beschermen van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen blijft een prioriteit. De regering heeft haar doelstelling voor sociale uitgaven ruimschoots gehaald, en de uitgaven aan sociale bescherming zijn meer dan verdubbeld ten opzichte van het BBP gedurende de looptijd van het programma. Toch benadrukt het IMF dat er verbeteringen nodig zijn in de uitvoering van sociale programma’s, met name in het binnenland, om ervoor te zorgen dat hulp de juiste doelgroep bereikt.
Met steun van internationale ontwikkelingspartners wordt een strategisch plan geïmplementeerd om de effectiviteit van sociale bescherming te verbeteren.
Schuldherschikking en Financiële Stabiliteit
Suriname heeft grote vooruitgang geboekt met de schuldherschikking, wat het vertrouwen van investeerders heeft versterkt. In oktober 2024 werd een akkoord met de Paris Club bereikt over de tweede fase van de schuldherschikking, wat onderhandelingen met individuele schuldeisers faciliteert. De herstructurering van de laatste commerciële schuldeiser is nog gaande. Daarnaast heeft de overheid alle binnenlandse schulden afbetaald en haar lopende verplichtingen tijdig voldaan. Ratingbureaus hebben de kredietwaardigheid van Suriname opgewaardeerd, en de rente-opslagen op internationale obligaties bevinden zich op een historisch laag niveau.
De Centrale Bank van Suriname (CBvS) heeft een restrictief monetair beleid gevoerd, wat heeft bijgedragen aan de daling van de inflatie. De centrale bank blijft zich inzetten voor een flexibel en marktgestuurd wisselkoersbeleid en heeft recentelijk een elektronisch handelsplatform voor buitenlandse valuta gelanceerd. De herkapitalisatie van de CBvS is succesvol afgerond in overeenstemming met de Bankwet.
Hervormingen in de Bankensector en Governance
Om de stabiliteit van het banksysteem te waarborgen, worden kwetsbare banken nauwlettend gevolgd en worden hun herkapitalisatieplannen uitgevoerd. Ook wordt er strenger toezicht gehouden op niet-bancaire financiële instellingen, gezien hun verwevenheid met de banken.
Daarnaast blijft de versterking van instituties en governance een speerpunt. Met steun van het IMF heeft Suriname belangrijke stappen gezet in het hervormen van de anti-corruptiewetgeving, specifiek gericht op de transparantie van inkomsten en bezittingen van politiek prominente personen. Het IMF benadrukt dat deze wetswijzigingen snel moeten worden aangenomen en geïmplementeerd, vooral in het licht van de verwachte olie-inkomsten.
Een andere uitdaging blijft het opheffen van de opschorting van Suriname bij het Extractive Industries Transparency Initiative (EITI), wat essentieel is voor het behoud van internationale transparantie en investeerdersvertrouwen.
Samenwerking met de Internationale Gemeenschap
Het IMF-team heeft tijdens het bezoek overleg gevoerd met president Chandrikapersad Santokhi, vicepresident Ronnie Brunswijk, de ministers van Financiën en Planning, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Justitie en Politie en Binnenlandse Zaken, alsmede met de Centrale Bank van Suriname, de Nationale Assemblee, oppositiepartijen, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en internationale ontwikkelingspartners.
Het IMF complimenteert de Surinaamse autoriteiten voor hun inzet en samenwerking in de afgelopen jaren en benadrukt het belang van het voortzetten van de hervormingen om het land op een duurzaam groeipad te houden. De definitieve goedkeuring van de IMF-directie zal naar verwachting binnenkort plaatsvinden, waarmee de laatste tranche van het programma wordt vrijgegeven.
